است » . « 11 » «
وَ الْمَلائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ
- و فرشتگان پس از آن پشتيبان اويند . » ابن عباس گفت : از عمر بن الخطاب دربارهء دو زنى كه بر ضد رسول - صلّى اللَّه عليه و آله - همپشتى كردند پرسيدم ، و او گفت : حفصه و عايشه ، بنا بر آنچه بخارى در صحيح خود آورده است . « 12 » [ 5 ] و خدا همسران رسول را از سلوك منفى در برابر او بر حذر مىدارد و مصلحت رسالت او را برتر از همهء چيزها مىداند ، و او آمادهء آن است كه اگر با رسالت معارضه كنند و رهبرى و مقررات او را با فشارها و پيروى از هوى و هوسها و آرزوهاى زنان تحت تأثير قرار دهند ، آنان را طلاق دهد . و چون چنين كند پيشروى او در راه رسالت متوقف نمىشود ، و استمرار پيدا مىكند ، و در ميان مردم و در نزد خدا همسرانى بهتر از همسران خود خواهد يافت .
«
عَسى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْواجاً خَيْراً مِنْكُنَّ
- باشد كه پروردگارش ، در صورتى كه شما را طلاق دهد ، به جاى شما همسرانى بهتر از شما نصيب او سازد . » بهتر از لحاظ مادّى و معنوى ، و قرآن سخن را از حالت تثنيه به صيغهء جمع انتقال داده است تا آنچه اتفاق افتاده عبرتى براى همهء زنان پيغمبر بوده باشد ، و نفوس ايشان آنان را به پيشروى در دو خط سير آن دو وادار نسازد . و اما آن صفات معنوى كه شايسته است شريك و همسر انسان مؤمن باشد ، آنها است كه پس از اين مىآيد :
«
مُسْلِماتٍ مُؤْمِناتٍ قانِتاتٍ تائِباتٍ عابِداتٍ سائِحاتٍ
- زنانى مسلمان و مؤمن و فرمانبردار و توبه كننده و عبادت كننده و هجرت كننده . » / 111 سائحات از سياحت است كه به معنى جهاد است بنا بر گفتهء رسول اللَّه
هامش
( 11 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 370 .
( 12 ) - مجمع البيان ، ج 10 ، در ضمن تفسير آيه .