خدا بر او حلال كرده است ، به خاطر خشنود كردن ايشان ، با سوگند خوددارى كرده باشد ، و خدا داناتر است .
براى آن كه مرد از سوگند به ايلاء رهايى پيدا كند ، خدا كفّاره را همچون راه خروج و عقوبتى براى او مقرر داشته است تا بار ديگر به آن باز نگردد ، و اين به مصلحت او است ، و دليل آن است گفتهء خدا به صورت « لكم به سود شما است » ، على رغم اين كه بعضى آن را زحمت و غرامتى تصور كردهاند كه خدا براى او مقرر كرده است ، چه نفس را پاكيزه مىسازد ، و از حدّت و شدت خشم مىكاهد .
و كفّارهء شكستن سوگند واجبى است كه خدا آن را مقرر داشته است ، ولى بازگشتن به آنچه با سوگند بر خود حرام كرده بود ، وابسته به اداى آن نيست ، و بنا بر اين با تكرار بازگشت به حال اول پيش از اداى كفاره ، همچون در ظهار ، در آن تكرار كفاره شرط نيست ، بلكه براى هر سوگندى يك كفاره كفايت مىكند ، و مقدار آن خوراك دادن به ده درويش است ، و از ابو حمزهء ثمالى روايت است كه گفت : از ابو عبد اللَّه - عليه السلام - دربارهء مردى پرسش كردم كه گفت به خدا سوگند و به آن وفا نكرد ، پس او گفت : « كفارهء آن خوراك دادن به ده مسكين است » . « 9 » اين وظيفه ، از موقع ولايت الاهى بر مؤمنان استقرار پيدا مىكند .
/ 107 «
وَ اللَّهُ مَوْلاكُمْ
- و خدا مولى و سرور شما است . » پس آنچه او مقرر مىدارد واجب است ، و بر مؤمنان روا نيست كه قوانين و تشريعات خود را از منبعى جز او اخذ كنند ، بدان سبب كه خدا ، از لحاظ احاطه داشتن علمش به هر چيز شايستگى قانونگذارى دارد ، و هيچ حكمى را جز به حكمتى الاهى فرو نمىگذارد .
«
وَ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
- و او دانندهء فرزانه است . » ايمان آدمى به اين دو صفت براى خدا ، روح تسليم و رضا را به هر چه خدا واجب كرده است در او برمىانگيزد ، به گونهاى كه بنا بر فطرت و عقل خود مىداند
هامش
( 9 ) - همان منبع ، ص 571 .