انسانى نيست ، و منافاتى ندارد كه فرد يا افرادى در يك رشته دانشمند كامل باشند و در مورد ديگر چه دين و چه علوم ديگر جاهل قاصر باشند .
بلكه ممكن است اكثر دانشمندان دينى در نرسيدن به دين و يا مذهب حق خداوند جاهل قاصر باشند ، زيرا از كوچكى به حقانيت دين خود متيقن شده و فعلا احتمال بطلان دين و يا مذهب خود را نمى دهند . « 1 »
اين دسته به نظر نگارنده اكثريت جاهلين به خداوند ( ج ) و صفات او و به انبياى بزرگوار و شرايع آسمانى و شريعت حق فعلى را تشكيل مى دهند .
اين موضوع براى هر عاقلى كه با مردم و نوشته هاى مؤلفين گذشته و حاضر سروكار داشته باشد ، آشكار است .
به اين آيات مباركه از باب نمونه توجه نماييد :
1 -
« بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُونَ » .
( الأنبياء / 24 ) .
مدلول آيه شريفه دو مطلب است :
اول كه اكثريت حق را نمىدانند .
دوم كه همين نادانى و عدم علم ، عامل اعراض و روگردانى آنان از حق شده است ؛ چنانچه اين مطلب از كلمه « فاء » در كلمه « فهم » به دست مىآيد .
2 -
« ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْلَمُونَ » .
( التوبة / 6 ) . مشركين قومى هستند كه نمىدانند .
3 -
« وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ » .
( الجاثية / 26 ) .
4 -
« وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ » .
( الأنعام / 37 ) . اكثر اينانى كه تو را تكذيب مىكنند نمىدانند .
هامش
( 1 ) - ديروز ( 12 / 4 / 1394 ش ) متوجه شدم كه امام خمينى مرحوم نيز اين نظريه را پذيرفته اند ، به المكاسب المحرمة ، ج 1 ، ص 133 مراجعه شود .