مفهوم نشده كه آيا مراد از
« رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ »
چيست ؟ ظاهراً رحمت براى عالميان ، داراى دو معنى است .
آيا اين رحمت كدام رحمت است ؟ رحمت تكوينى ، يا رحمت تشريعى ؟ خداوند متعال جل جلاله در " يكصد و سيزده " سوره قرآن ، " يكصدو چهارده " مرتبه كلمه « رحمن و رحيم » را تكرار كرده است . كلمات " رحمن و رحيم " بهصورت جداگانه در قرآن زياد آمده است ؛ ولى بهصورت يك جا ، به استثناى سوره برائت ، در ابتداى هر سوره ، جمله
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
ذكر شده است ، در " سوره نمل " جمله ،
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
دو مرتبه ذكر شده است ، يك مرتبه در ابتداى سوره ، يك مرتبه ديگر ، در وسط سوره ، مىفرمايد :
« إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمانَ وَ إِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
« 1 » در مجموع " يكصدو چهارده " مرتبه كلمه ، « رحمن » و كلمه « رحيم » در كنار « بسم الله » آمده است ، سؤال اينجاست كه فرق اين دو كلمه چيست ؟ .
جواب : رحمن ، رحمت تكوينى خداست ، بعضى از مفسرين گفتهاند كه " رحمن " اسم علَم است ، همانگونه كه « الله » اسم عَلَم است . " رحمن " معناى وصفى نيست كه بگوييم وصف است ؛ بلكه اسم علَم مىباشد ، جايز نيست نام كسىرا " رحمن " بگذارد ؛ اگر بگذارد ، مثل اين مىشودكه نام يكشخص را « الله » بگذارد ، حرام
هامش
( 1 ) - نمل / آيه 30