مستحق پاداش خوب نيست ! ؛ زيرا همه چيز از خداست ، توان به انجام عمل از خداست ، توفيق انجام آن نيز از خداست ؛ بلى مؤمنين مطيع اهليت ثواب را دارند و به تعبير ديگر ثواب مطيعان تفضل است نه استحقاق .
مشهور علماء مىگويند : كسىكه عمل خوب انجام مىدهند مستحق است تا پاداش عمل خود را بگيرد ، در قيامت براى عمل بد انسان به همان اندازه عملش غذاب داده مىشود ، بيشتر از عملش به او عذاب داده نمىشود ؛ زيرا جزاى بيشتر از عمل ظلم است ؛ اماّ در عمل خوب اگر جزاى بيشترى از طرف خدا به انسان داده شود ، از تفضل اوست . خداوند جل جلاله در عملهاى خوب به انسان ده برابر ثواب مىدهد ، اين زيادتى از تفضّل خداوند جل جلاله است ، يعنى يكحصه استحقاق عمل اوست و نُه حصّه ديگر را خداوند جل جلاله به انسان تفضّل مىكند . مكرراً خدمت شما بيان داشتهام كه اگر كسى پول خودرا در راه خدا براى فقراء مصرف كند ، خداوند بهلطف و كرم خود ، هفتصد برابر به او جزا مىدهد ؛ يعنى اگر هزار افغانى در راه خدا داده شود ، ثواب هفتصدهزار افغانى به دهنده آن داده مىشود و گاهى بيشتر هم مىگردد .
اصل چهارم :
« وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى »
انتهاى هرچيز بهسوى پروردگار است . تمام كائنات مخلوق خداست . به اعتبار اينكه همهچيز را خدا خلق نموده است ، مبداء تمام كائنات نيز خدا است ؛ يعنى تنها خداوند است كه آغازگر كائنات است ، به همين اعتبار كه مبداء هرچيز ، خدا است ، پايان هرچيز نيز بهسوى خداست .
« أَلا إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ »
« 1 » همه چيز بهسوى خدا
هامش
( 1 ) - شورى / آيه 53