بدست مىآيد ، هيچ چيز مفت و فوق العاده در اختيار كسى قرار نمىگيرد ، يك نفر از تنبلى كار نمىكند ، زحمت نمىكشد ، از صبح تا شب مىخوابد كه تقديرم چنين است ، مىخواهد خدا را متهم كنند ، يعنى او مرا به چنين وضعى گرفتار نموده است .
دسته متخلفين از ضعف ايمان خودشان با پيغمبر نرفتند ، همانگونه كه قبلًا اشاره شد ، خداوند متعال جل جلاله قبل از برگشتن مسلمانان به مدينه ، به پيغمبر خود خبر مىدهد كه وقتى به مدينه رفتى مخلّفين نزد تو مىآيند و بهانه تراشى مىكنند ، به دروغ عذرخواهى مىكنند .
« سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا فَاسْتَغْفِرْ لَنا »
بيابانىها نزد تو مىآيند ، مىگويند : اموالما ، مارا به خود مشغول كرد ، اهل و عيال و فرزندان ما را به خود مشغول كرد ، به همين دليل ما نتوانستيم با شما برويم ، براى ما استغفار كن !
« يَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ »
آنان چيزهايى را در زبان مىآورند كه در قلب به آنها اعتقاد ندارند .
« قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ لَكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً إِنْ أَرادَ بِكُمْ ضَرًّا أَوْ أَرادَ بِكُمْ نَفْعاً »
رسول من ! به آنان بگو ! اگر خدا بخواهد به شما ضررى و يا نفعى برساند ، كسى است تا از شما دفاع كند ؟ ! آيا كسى را سراغ داريدكه از نفع و ضرر خدا نسبت به شما جلوگيرى كند ؟ ! .
هيچ كس نمىتواند از اراده خدا جلوگيرى كند .
« بَلْ كانَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً »
نه شما اشتباه مىكنيد ! خدا به آنچه كه انجام مىدهيد آگاه است و شما چيزهايى را مىگوييد كه حقيقت ندارد .
« بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَ الْمُؤْمِنُونَ إِلى أَهْلِيهِمْ أَبَداً »
بلكه شما گمان داشتيد كه پيغمبر با همراهان خود ، هرگز از اين سفرىكه رفتهاند ، دوباره به اهل و عيال خودشان برنمىگردند ! ! ! شما فكر مىكرديد