داشتهاند . امام على ( ع ) گويد : « پيشى جوييد در كسب آمرزش از پروردگار خود ، پيش از آن كه آن ديوار را ( در قيامت ) بكشند ، ديوارى كه درونش رحمت است و مهربانى ( براى مؤمنان ) و برونش شكنجه و عذاب ( براى منافقان ) ، پس بانگ برمىآوريد و نداى شما را نمىشنوند ، و شيون مىكنيد و كس به شيون شما توجّهى نمىكند ، » « 63 » و امام صادق ( ع ) گويد : « از آرزوهاى دور و دراز اجتناب كنيد زيرا شادمانى از عطايى را كه كردهايد مىبرد و به سبب آن آرزوها مواهب خداى عزّ و جلّ را كه به شما داده كوچك مىشمريد و دربارهء آنچه خود به پندار خويش انگاشتهايد ، براى شما حسرتها را به دنبال مىآورد . » « 64 » آنچه نزد خداست ( پاداش اخروى ) تنها و تنها به وسيلهء كردار و كوشش به دست مىآيد ، خداى تعالى گويد :
«
وَ أَنْ / 48 لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى
« 65 » - ( و نمىداند ) كه براى آدمى جز آنچه خود كوشيد و انجام داد ( پاداشى ) نيست . » آرزومندى حركت انسان را در جهت تغيير و كردار متوقف مىسازد ، زيرا آرزو سعى و كوشش را به رؤياها و پندار و وهم تبديل مىكند ، و پروردگار ما آرزومنديهاى منافقان و كافران را ناروا مىداند و ناپسند مىشمارد ، آنجا كه گويد : «
إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى . أَمْ لِلْإِنْسانِ ما تَمَنَّى
« 66 » - ( و مشركان از چيزى ) جز گمان و پندار و آنچه نفسها آرزو مىكند پيروى نمىكنند ، و از جانب پروردگارشان هدايت و رهنمود براى آنان آمد . آيا براى انسان هر چه آرزو كند حاصل مىشود ؟ » «
وَ غَرَّتْكُمُ الْأَمانِيُّ
- و آرزوها شما را بفريفت . » «
غَرَّتْكُمُ
» يعنى گول زد و فريفت ، و امانى : آرزوها همان رؤياها و پندارهايى است كه آدمى با خيال خود كه انگيخته از خواهشها و شهوتهاى اوست
هامش
( 63 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 241 .
( 64 ) - همان مأخذ ، ص 242 .
( 65 ) - النجم / 39 .
( 66 ) - النجم / 23 - 24 .