اجتناب كنيم ، و ديگر اين كه آخرت سراى جدا كردن ( سره از ناسره ) است ، پس خداوند براى منافقان و دورويان فرصت اختلاط و آميزش با مؤمنان باقى نمىگذارد ، بلى چه بسا كه بتوانند در دنيا نيّتها و شخصيتهاى حقيقى خود را پنهان دارند و طفيلى وار در ميان اجتماع مؤمن همزيستى كنند و با تظاهر به ايمان از دستاوردهاى اين امّت بهرهمند شوند و فرصتها را براى پرداختن به مصالح خود و تحققّ بخشيدن به هدفهاى خويش غنيمت شمارند ، اما در آخرت راهى براى نفاق و دورويى ورزيدن نمىيابند .
«
فَضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسُورٍ لَهُ بابٌ باطِنُهُ فِيهِ الرَّحْمَةُ
- پس ميان آنان ديوارى زنند كه آن را درى باشد ، اندرون آن مهربانى و رحمت . » از سوى مؤمنان ، «
وَ ظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ
- و از جانب بيرون آن شكنجه و عذاب . » يعنى داراى درى كه در آن عذاب است تا منافقان بدان نزديك نشوند ، و چه بسا كه خداوند از آن رو در آن ديوار درى نهاده است كه توبه كاران و كسانى كه با اجازهء او در حق ايشان شفاعت شده ، و نيز آنان كه به وسيلهء آتش از نفاق و دورويى پاك شدهاند ، از آن در به درون روند . پس در آنجا كسانى از منافقان و دورويان هستند كه در پايينترين بخش دوزخند و جاودانه در عذاباند و پارهاى باشند كه به اندازههايى معيّن و محدود از نفاق دارند و به سبب همان مقدار نفاق شكنجه و عذاب مىبينند و سپس وارد بهشت مىشوند ، و خداى تعالى گفته است :
«
وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ إِنْ شاءَ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً
« 54 » - و اگر بخواهد منافقان را عذاب كند يا توبهشان را بپذيرد كه خدا بسيار آمرزنده و مهربان است . » همانا خداوند اين حقيقت را تأكيد مىكند تا مهربانى و رحمت خود را براى ما آشكار و بيان كند ، و نيز براى آنكه هيچ كس پس از در افتادن به باتلاق خطا از توبه نااميد نشود ، گر چه آن خطا در سطح نفاق و دورويى باشد .
هامش
( 54 ) - الاحزاب / 24 .