4 - و اين كه آن را به كسى كه فقيرتر و نيازمندتر و سزاوارتر به گرفتن آن است اختصاص دهد ، و از اين رو خداوند گروههايى را به دريافت اين صدقهها اختصاص داده كه همان اهل دو سهماند .
5 - و اين كه تا آنجا كه بتواند صدقه را پنهان دهد ، بنا بر گفتهء خداوند «
وَ إِنْ تُخْفُوها وَ تُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
« 47 » - اگر آن را در نهان به نيازمندان برسانيد براى شما بهتر است . » 6 - و اين كه از پس آن منّت نهادن و آزار رساندن ( توهين يا زخم زبانى ) نباشد ، / 40 بنا بر گفتهء خداوند : «
لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى
« 48 » - صدقههاى خود را با منّت نهادن و آزار رساندن به هدر ندهيد . » 7 - و اين كه در راه خدا و براى او صدقه دهد و با صدقه دادن ريا كارى نكند ، زيرا ريا نكوهيده است .
8 - و اين كه آنچه را مىدهد كم و كوچك شمارد ، گر چه بسيار باشد زيرا متاع دنيا اندك و بىمقدار است .
9 - و اين كه مال صدقه از محبوبترين اموال صدقه دهنده در نظر خود او باشد ، بنا بر گفتهء خداوند : «
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ
« 49 » - هرگز به نكوكارى نمىرسيد مگر آن كه از آنچه دوست مىداريد ، انفاق كنيد . » پس چون اين صفتهاى دهگانه در صدقه گرد آمد ، چنان صدقهاى وام نيكو ( و قرض الحسن ) خواهد بود . » « 50 » [ 12 ] و پاداش خداوندى و مزدى كه او مىدهد منحصر به دنيا نيست ، بلكه پاداش آخرت بزرگتر و شاملتر از پاداش دنيوى است .
«
يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ
- آن روز
هامش
( 47 ) - البقرة / 271 .
( 48 ) - البقرة / 264 .
( 49 ) - آل عمران / 92 .
( 50 ) - مجمع البيان ، ج 9 ، ص 235 .