/ 390 اين چنين در حديث منقول در كتاب الدعائم عن على ( عليه السلام ) آمده است كه گفت : « حكم ( قضاوت ) و اجراى حدود و نماز جمعه جز براى امام يا كسى كه امام او را مىگمارد درست نيست . » « 38 » همچنين سماعة در موثّقه از امام صادق ( عليه السلام ) روايت كرد كه گفت : دربارهء نماز جمعه از ابى عبد اللَّه ( صادق عليه السّلام ) پرسيدم ، گفت : « با امام ( منصوص ) دو ركعت است ، و امّا كسى كه به تنهايى ( فرادى ) مىخواند چهار ركعت است ، و گر چه دسته جمعى بخوانند » . « 39 » در خبر منقول از امام رضا ( عليه السّلام ) آمده است كه گفت : « اگر پرسنده گفت : چرا نماز جمعه در صورتى كه با امام باشد دو ركعت شده و اگر با غير امام باشد دو ركعت دو ركعت ( چهار ركعت ) ؟ گفتهاند به عللى چند ، از جمله : اين كه انسان از راه دور به نماز جمعه مىآيد و خداوند عزّ و جلّ دوست دارد به سبب رنجى كه در رساندن خود متحمّل شدهاند ، مراسم نماز را بر آنان سبكتر سازد ، و از جمله :
اين كه امام آنان را براى خطبهها متوقّف نگاه مىدارد ، در حالى كه ايشان منتظر نمازند و هر كس منتظر نماز باشد چنان است كه در حال گزاردن نماز تمام و كامل است ، و از جمله : اين كه روز جمعه عيد است و نماز عيد دو ركعت است ، و به جاى دو خطبه قصر نشده . پس اگر پرسنده گفت : قرار دادن خطبه براى چيست ؟
گفتهاند : زيرا جمعه قرارگاهى عام است و خداوند خواسته است وسيله و سببى براى امام باشد كه مردم را اندرز دهد و به طاعت تشويق كند و از نافرمانى و معصيت بترساند و آنان را بر آنچه به مصلحت دين و دنياشان مىداند موافق سازد و از آنچه بر او درآمده ، از ايمنى از خطرهايى كه سود و زيانى در آنها دارند آگاه كند .
پس اگر پرسنده گفت : چرا دو خطبه قرار داده ؟ گفتهاند : براى اين كه يكى براى حمد و ثنا و تمجيد و تقديس خداى تعالى باشد و ديگرى براى حوايج و عذرها و
هامش
( 38 ) - موسوعة جواهر الكلام ، ج 11 ، ص 158 ، چاپ دوم .
( 39 ) - همان مأخذ ، ص 160 .