مىشدند ، » « 35 » و از جابر بن عبد اللّه آمده است كه گفت : « ما با پيامبر خدا ( صلّى اللَّه عليه و آله ) نماز مىگزارديم كه كاروانى شتران با بار برسيد ، مردم به سوى آن كاروان رفتند و جز دوازده نفر كه من نيز جزو آنها بودم باقى نماندند ، پس اين آيه « آيهء 11 » نازل شد . « 36 » و ابو مالك حسن گفت : مردم مدينه دچار گرسنگى و گرانى نرخها شدند ، پس دحية بن خليفه از طريق تجارت از شام روغن آورد ، و در همان حال پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) خطبهء روز جمعه را مىخواند ، چون مردم دحيه را ديدند از بيم آن كه ديگران ( در خريد ) سبقت گيرند ، در بقيع به نزد او رفتند ( و به سودا پرداختند ) ، و همراه پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) جز تنى چند اندك نماندند ، پس اين آيه نازل شد ، و پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) گفت : « سوگند به آن كه جان من به دست اوست اگر همه به دنبال او مىرفتيد چنان كه يك تن از شما باقى نمىماند ، همانا اين درّه آتش به سوى شما سرازير مىكرد . » « 37 » ولى بسيارى از فقهاى اسلام وجود حكومت اسلامى و امام عادل را شرط برگزارى نماز جمعه مىدانند ، و شايد اين از آن روست كه نماز جمعه از شعائر سياسى دينى است و شايسته نيست كه ستمگران در گمراه كردن مردم و تحميل خود از آن سوء استفاده كنند ، زيرا نماز جمعه از مهمترين و برجستهترين مناسبتهايى است كه مسلمانان در آن گرد مىآيند و اين گردهمايى به طاغيان و گردنكشان اجازه و امكان مىدهد كه از منبرى كه انبوه مردم پيرامونش گرد آمدهاند براى گمراه كردن اجتماع سوء استفاده كنند ، و ما در تاريخ مىخوانيم كه چگونه خطبههاى جمعه محور جنگ با دوستان خدا شد ، چنان كه حزب اموى در برابر امام على و اهل بيت ( عليهم السّلام ) چنين كرد ، و چنان كه امروز مىبينى علماى بد چگونه دو خطبهء جمعه را بلند گويى از بلندگوهاى طاغيان ساختهاند تا آنجا كه خطبههاى خويش را از خود حكومتها مىگيرند و براى اين كار مزد دريافت مىكنند .
هامش
( 35 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 325 ، نقل از الكافى .
( 36 ) - همان مأخذ .
( 37 ) - همان مأخذ .