سه يكى است ، زيرا كسى كه زنش از دستش رفته و به ديار كفر پيوسته مهر پرداختى خود را از بيت المال مىگيرد ، و مفسّران نقل كردهاند كه پيامبر ( ص ) به شش تن از مسلمانان مهر زنانشان را كه به نزد كافران گريخته بودند پرداخت . « 26 » «
وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ
- و از خدايى كه به او ايمان آوردهايد بترسيد . » از اين كه كسى ادعا كند كه بيش از مبلغى كه بواقع هزينهء زنش كرده ، خرج او كرده است تا از اين قانون سوء استفاده و بهرهجويى ناروا كند ، يا نظام اسلامى را بر آن دارد كه حقوق اين دسته را تباه سازد و آنچه را هزينه كردهاند نپردازد ، هم چنان كه بر تقوا به عنوان محورى در تكفّل متقابل اجتماعى تأكيد مىشود ، و هر چه تقوا ريشهدارتر و ژرفتر باشد اين تكفّل متقابل بيشتر و ژرفتر است .
[ 12 ] در سياق گفتگوى اين سوره از ولاء و دوستدارى و از اين كه ولاى اساسى و اعتقادى بزرگتر از دوستدارى نسبت به شوهر يا خويشاوندان است سياق آيات به بيان استقلال زن در بيعت كردن و گزينش رهبرى خود مىپردازد ، پس زن ، چنان كه پارهاى مردان تصوّر مىكنند يا چنان كه برخى از زنان مىپندارند در همه چيز تابع مرد نيست ، هرگز . . . بلكه وى حق دارد و حتّى بر او واجب است كه خود رهبرى خود را اختيار و به گزين كند ، و دوستدارى و ولاى خود را اظهار نمايد و عقد فرمانبردارى ميان خود و رهبرى خويش را به وجود آورد و انشاء كند ، و در اينجا آيه به مهمترين عنصر و مادّهء عقد بيعت با رهبرى مكتبى از جانب زن كه التزام بدان بر او واجب است اشاره مىكند .
«
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا جاءَكَ الْمُؤْمِناتُ يُبايِعْنَكَ عَلى أَنْ لا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئاً
- اى پيامبر ، اگر زنان مؤمن نزد تو آمدند تا بيعت كنند ، بدين شرط كه هيچ كس را با خدا شريك نكنند . » / 327 پس به هيچ سرورى و سيادتى غير از سرورى و سيادت الهى با تسليم مطلق
هامش
( 26 ) - قرطبى ، ج 18 ، ص 70 .