مطلق ) مطابق قول حسن و هر دو صدوق « 21 » با كراهيّت متفاوت در شدّت و ضعف . و افزوده است : چنان كه تمام نصوصى كه آنها را خواهى شنيد بدان اشاره كردهاند ، به دليل گفتهء خداى تعالى : «
وَ الْمُحْصَناتُ . . .
« 22 » - و زنان پارساى مؤمن . . . تا پايان . » از سورهء مائده كه مشهور ( نزد مفسّران ) آن است كه آيهاى است محكم و نسخ نشده است .
دستهاى از نصوص دلالت بر آن دارند كه اين سوره همان آخرين سورهاى است كه نازل شده / 324 و سورهاى است محكم و نسخى در آن راه نيافته ، از جملهء آن نصوص حديث منقول از پيامبر خدا ( صلّى اللَّه عليه و آله ) است كه گفت : « سورهء مائده از لحاظ نزول آخرين سورهء قرآن است ، پس حلال آن را حلال و حرام آن را حرام بدانيد . » « 23 » سپس دستهاى بسيار از نصوص ، از ائمهء اهل بيت ( عليهم السلام ) روايت شده و از آنها استدلال شده است كه نكاح اهل كتاب جايز است ولى در حالاتى معيّن غير مرغوب و مكروه است ، نظير روايت صحيح ابن وهب كه در الكافى و الغنية نقل شده ، مروى از امام صادق ( عليه السّلام ) دربارهء مردى مؤمن كه با زنى نصرانى و يهودى تزويج كند ، گفت : اگر ( براى همسرى ) زنى مسلمان يافت با زن يهودى و نصرانى چه كار دارد ؟ ( راوى گويد ) عرض كردم ، اگر بدان زن دلبستگى داشته باشد ( تكليفش چيست ) ؟ گفت : اگر چنان كرد آن زن را از نوشيدن شراب و خوردن گوشت خوك باز دارد ، و بداند كه با زناشويى خود با آن زن در ديانت خويش نقصانى ( و نوعى تحمل مكروه ) بر او وارد است . « 24 » از اين روايت تأويل ديگر روايات بر كراهيّتى معلوم مىشود نه بر حرمت .
هامش
( 21 ) - مراد از دو صدوق : يكى جعفر بن محمد بن موسى بن قولويه قمى بغدادى ، شاگرد كلينى و استاد مفيد و ديگرى محمد بن على بن حسين قمى ، ابن بابويه است - م .
( 22 ) - المائدة / 5 .
( 23 ) - القرطبى ، ج 18 ، ص 30 نقل از كتابهاى حديث از جملهء الدرّ المنثور ، ج 2 ، ص 252 .
( 24 ) - همان مأخذ ، ص 36 .