گرفته باشد ، از گزند شرّها در امان مىمانند ؟ از اينجاست كه پروردگار سبحان ما « المهيمن » نگهدارنده و نگهبان است ، ذاتى كه هيچ كس نزد او ضايع و تباه نمىشود .
در معنى « المهيمن » گفتهاند : همان امين است ، و گفتهاند : شاهد است ، و گفتهاند : در معنى همان مؤمن است ، زيرا اصل اين لفظ المؤيمن است ، جز اين كه در صفت مبالغهاى بيشتر دارد ، و گفتهاند : همان رقيب و نگهبان بر چيزهاست ، و گويند : همين يهيمن فهو مهيمن وقتى كه نگهبان بر چيزى باشد . « 80 » به نظر مىرسد اصل معنى مهيمن چيره و صاحب سيطره است و ديگر معانى از آن برگرفته شده ، زيرا هر كس كه چيره باشد نگهبان و شاهد و نگهدارنده نيز هست .
ششم : هيمنه و چيرگى خداوند بر آفريدگان بىمعارض است ، او مقهور مىكند و خود مقهور نمىشود ، مىپرسد و مورد پرسش قرار نمىگيرد ، و اعمال قدرت مىكند ولى بر او قدرتى اعمال نمىشود ، و الا پايگاهى است كه كس را بر او دسترس نيست و او سخت سياست « 81 » است . . . و تمام اينها از عزّت و تسلّط او خبر مىدهد كه همان غايت هيمنه است ، هم چنان كه هيمنه كمال ايمان ، / 280 و ايمان قلّهء سلام و آرامش است .
هفتم : آيا مىخواهى جلوهاى از نام « العزيز : چيره » را ببينى ؟ به جبروت آفريدگار بنگر ، و بنگر چگونه آفريدگانش را مقهور و ملزم به قوانين خود كرده است ، به نحوى كه آنها از حدّى كه بر ايشان رسم كرده بيرون نمىروند مگر به خواست و ارادهء او ، هيچ يك صاحب اختيار روز زاده شدن و ساعت مرگ خود نيست و رزقى را كه براى ( او ) معيّن شده و قضايى را كه بر او مقرر آمده در اختيار ندارد . . . براستى كه خداوند « الجبّار : با جبروت » است .
هامش
( 80 ) - القرطبى ، ج 18 ، ص 47 .
( 81 ) - تعبيرى است قرآنى ، از سورهء رعد ، آيه 13 : «وَ هُوَ شَدِيدُ الْمِحالِ- و او به سختى عقوبت و سياست مىكند - م .