پيشينيان ( يا سلف ، در سه قرن نخستين اسلام ) خود برنامهء فهم دين را دگرگون كردند و از وسايل جديد استفاده جستند ، آن گاه بر اين گروه نو پديد كه نام سلفيّه بر خود بستهاند عيب مىگيرد و گويد : بدين بيان كه توضيح داديم پايان دهيم كه كلمهء سلفيّه مضمونى علمى يا واقعيّتى اسلامى ندارد كه بتوان آن را عينا بر جماعتى از مسلمانان منطبق ساخت ، و مىافزايد : سلف صالح كه كلمهء سلفيّه منسوب است به آنان / 255 در سه قرن نخستين و حتى در يك قرن از آن سه قرن بر عين گفتههايى كه از ايشان سر زده يا آراء يا عاداتى كه بدان عنوان شناخته شدهاند ، به حال جمود نماندهاند كه آن جمود دستور و سرمشق پيوستگى به آنان و درآمدن به حزب ايشان قرار گيرد . « 62 » اين آيهء كريم از بهترين دعاهاى مؤمنان نسبت به برادران خويش است خواه از پيشينيان باشند يا معاصران و همانندان ، و مؤمن راستين كسى است كه برادرى در نظر او از ديدگاه ايمان ژرفتر از برادرى از ديدگاه نسب و خويشاوندى باشد ، پس هر مرد مؤمن برادر او و هر زن مؤمن خواهر اوست ، هر چند رنگ و زبان و تبارشان متفاوت باشد و هر چند مسافت زمانى و مكانى يا اختلاف طبقه در ميان افتد ، او به خود به عنوان يك فرد نمىنگرد بلكه خود را جزئى از تمامى امّت ، با تاريخ و حال حاضر و آيندهاش مىداند و براى خود و امّت خويش به يكسان دعا مىكند و براى تحقق بخشيدن به هدفهايش مىكوشد ، هم چنان كه در تحقق بخشيدن به هدفهاى برادرانش مشاركت و مساهمت مىكند و در پاك كردن نفس خود از رسوبهاى كينه و حسد و دشمنى در برابر برادران دينى خويش مىكوشد .
«
وَ لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا
- و كينهء كسانى را كه ايمان آوردهاند در دل ما جاى مده . » كينه و حسد يا هر امرى كه انسان را وادار به دشمنى با برادرانش كند ، و اين از مهمترين آرمانهايى است كه مؤمنان با توكل بر خداوند براى نيل بدان
هامش
( 62 ) - السّلفيّة مرحلة زمنية مباركة . . . ، ص 22 .