دارد آب را ايثار كرد تا همه تا آخرين نفر تشنه كام به شهادت نايل شدند . ابو حمزه روايت كرد و گفت : مردى نزد پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) آمد و از گرسنگى به دو شكايت كرد ، پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) به خانههاى همسران خود پيام فرستاد ، گفتند : اينك جز آب چيزى نداريم ، پس پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) گفت : « چه كسى امشب اين مرد را مهمان مىكند ؟ » على بن ابى طالب ( عليه السّلام ) گفت :
« اى پيامبر خدا ! امشب من در خدمت اويم » و نزد فاطمه ( عليهما السّلام ) آمد و به آن بانو گفت : « اى دختر پيامبر خدا ، در خانه چه دارى ؟ گفت : « جز خوراك امشب چيزى نداريم امّا ميهمان خود را ترجيح مىدهيم . » پس على ( عليه السّلام ) گفت : « اى دخت محمّد ! كودكان را بخوابان و چراغ را خاموش كن . » « 50 » در حديثى ديگر آمده است كه مردى نزد پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) آمد و گفت : مرا طعامى بده كه گرسنهام ، پيامبر به خانوادهء خود پيام فرستاد ، ولى چيزى نداشتند ، آن گاه گفت : « چه كسى او را امشب مهمان مىكند ؟ » پس مردى از انصار او را مهمان گرفت و به منزل خود آورد ، و در خانه او جز غذاى كودكانش چيزى نبود ، پس همان غذا را براى او آوردند و چراغ را خاموش كردند ، و زن نزد كودكان رفت و آنها را سرگرم داشت تا خوابيدند ، و آن زن و شوهر زبانهاى خود را براى مهمان پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) مىمزيدند ( و صدايى مىكرد ) و مهمان مىپنداشت كه همراه او غذا مىخورند تا آن كه مهمان سير شد و آن دو با شكم گرسنه خوابيدند ، چون آن شب را به صبح رساندند ، در آغاز روز نزد پيامبر خدا ( صلّى اللَّه عليه و آله ) رفتند ، / 249 حضرتش بدان دو نگريست و اين آيه را تلاوت كرد . « 51 » مؤمنان و بويژه مجاهدان آنان را مىسزد كه چنين باشند تا بدين خلق و الا در رفتار خود با يكديگر برسند ، و هرگز بدين پايه نمىرسند مگر آن كه از دشوارترين گردنهء پرورشى و عملى و تمدّنى بگذرند كه افراد و اجتماعات و ملتها را از
هامش
( 50 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 286 .
( 51 ) - مجمع البيان ، ج 5 ، ص 260 .