با خدا و پيامبرش بود ، و تأكيد بر كيفر سخت را كه هر ستيزندهاى با ذات سبحان او بدان دچار خواهد شد ، به عنوان مقدمهاى براى رفع دو شبههاى مىآورد كه يهوديان و منافقان در پيرامون پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) برانگيخته بودند و آن دو عبارت بودند از بريدن درختان خرما و تقسيم فىء ( غنيمت جنگى ) ، و اين بيان براى آن آمده است كه مؤمنان عليه تبليغات گمراه كننده مجهّز باشند و بدانند كه آن ستيزه منحصر به يهوديان نبوده و جنگ با خدا نيز تنها با بركشيدن شمشير ( و توسّل به سلاح ) نيست بلكه شك كردن در رهبرى پيامبر و عقب ماندن از فرمانبردارى او ستيزهاى ديگر است كه مرتكب آن مستحق كيفر شديد است هم چنان كه يهوديان سزاوار آن شدند .
يهوديان پس از آن كه پيامبر فرمان بريدن درختان خرما را داد كوشيدند تا از اين رويداد براى به شك انداختن مؤمنان در رهبرى او ( صلّى اللَّه عليه و آله ) بهره بردارى كنند ، از اين رو گفتند : گناه درخت چيست ؟ در حال يكه خود ادّعا مىكنيد كه اصلاح كنندگانيد ! ، « 10 » و زبانهاى منافقان هراسيده به كار افتاد تا اين شايعه را در صفوف مؤمنان بپراكند ، از اين رو وحى اين شبهه را از ميان برد و شايعات منافقان را بدين گونه رد كرد كه تأكيد نمود تصميمگيرى در اين قضيّه از جانب پيامبر و به ميل او نبود بلكه امر خداى سبحان بوده است .
«
ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ
- هر خرما بنى را كه بريديد يا آن را بر ريشههايش باقى نهاديد ، به فرمان خدا بود . » لينه هر درخت خرمايى است كه به ثمر رسيده باشد ، و گفتهاند : نام بهترين نوع خرما در مدينه است و درخت آن را نيز لينه نامند . پس پيامبر در آن هنگام به فرمان و حكم خدا رفتار مىكرد و در نتيجه مؤمنان اوامر او را عملى نمىكردند و از او فرمان نمىبردند بلكه ارادهء خدا را به مرحلهء اجرا درمىآوردند و احكام و قوانين او را به جريان مىانداختند ، پس موجبى نداشت كه بدان شبههها و شايعات گوش فرا دهند ، زيرا اين كار انسان را به ستيزهء با خدا و پيامبر او مىگماشت ، وانگهى اين
هامش
( 10 ) - الدرّ المنثور ، ج 6 ، ص 187 .