كس در جستجوى خط مكتبى اصيل است و مىخواهد بدان بپيوندد ، بداند كه بيقين اين خط در جنبشهاى الهى با اخلاص تجسّم و تجسّد يافته است ، نهضتهايى كه بر پايهء گسيختن از دشمنان خدا و پيكار با آنها نهاده شده ، دور از پيوندها و هم پيمانيهاى شبههآميز و بر اساس حق ، نه نژادپرستى و مليّت ، و هم قارّهاى و آنچه بدين ماند ، و نه بر اساس بت سازى از يك تن ، كه تمام اينها شركى است پنهانى .
هم چنان كه افراد حزب اللَّه حقيقى با كسانى كه با خدا مىستيزند دوستى نمىورزند ، و از سويى ديگر با كسانى كه خدا را دوست مىدارند و با او مودّت دارند ، نمىستيزند . پس كسانى كه با دوستداران و اولياء خدا و مؤمنان به او دشمنى مىورزند و كسانى كه تنها گردهمايى و تشكيلات خود را مقياس شناخت حق از باطل قرار دادهاند ، از حزب خدا نيستند ، زيرا اين ارزشى است جاهليّتى كه مؤمنان حزب خدا آن را مردود مىشمارند زيرا مقياس ايشان خود حق است و رهبرييى كه همواره ملازم حق است و آن را در نظر گاهها و موضعگيريهاى خود معيار و ملاكى درست قرار مىدهد . و اين گفتهء خدا : «
أُولئِكَ
- اينان » اشاره به صفاتى دارد كه پيش از اين آمد و ما را بدين نكته رهنمون است كه انسان و اجتماع به عوامل ظاهرى همچون شكل و نام از حزب خدا نمىشود ، بلكه با مضمونها و صفات بواقع حزب اللَّه مىشود ، و بنا بر اين براستى ، هر جنبشى كه اين نام را به خود ببندد حزب خدا نيست ، بلكه آن نهضتى كه تمام اين صفات را در واقعيّت زندگى فردى و اجتماعى تجسّم دهد حزب خداست و اگر شخصى به تجمّعى مؤمن بپيوند ولى اين صفات را در خود تجسّم ندهد و هرگز با وجود پيوستگى خود به حزب اللَّه از حزب خدا نيست .
از كلمهء « حزب » بدين نكته رهنمون مىشويم كه افراد آن با نظمى متقابلا به يكديگر پيوسته و وابستهاند و روابط استوار انسانى و ايمانى آنان را به يكديگر مربوط مىكند ، پس در وجود آنان اثرى از كينه و تحميل غل و زنجير و قيد و بند / 198 بر يكديگر و بر برادران مؤمن خود ، و نشانهاى از روح فردى و تكروى نمىيابى . و بر اساس اين تعريف گسترده از حزب اللَّه ، ممكن نيست آن را به مصداقهايى از آن در گروهى معين محدود و منحصر كنيم ، بلكه جبههء تمام مؤمنان راستين است . و اين