ميان خودشان باقى نمىماند ، با توجّه به اين كه مشيّت خداى تعالى به خوار كردن آنان و همچنين به عزّت حزب خود منحصر به آخرت نيست بلكه اين هر دو ، ( ذلّت آنان و عزّت اينان ) در دنيا نيز واجب و حتمى شده است و اين هر دو امر در پيروزى دادن خداى سبحان به حزب خود جلوهگر مىشود ، و اين پيروزى حقّى است حتمى كه خداوند زندگى را بر اساس آن آفريده و تحقّق آن را به ارادهء خود ، فرض و واجب كرده است . « كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي - خدا مقرر داشته و نوشته است كه : البته من و پيامبرانم پيروز مىشويم . » ( كتب ) يعنى واجب و تثبيت كرده است ، مانند آن كه گويد : « كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ « 52 » - روزه داشتن بر شما مقرر شد » ، و « كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ « 53 » - جنگ بر شما مقرّر شد » ، و هيچ عاملى آنچه را خدا مقرّر كرده تغيير نمىدهد ، زيرا اين ارادهء مطلق اوست . و در اين آيه چهار تأكيد وجود دارد : فعل « كتب ، به معنى مقرر كرد » و لام توكيد ، و نون توكيد در « لَأَغْلِبَنَّ - البته پيروز مىشوم » ، و ضمير منفصل « انا : من » ، و تمام اين تأكيدها براى آن است كه مؤمنان به يارى و پيروزى بخشيدن خدا به خود اطمينان يابند ، با وجود تمام مخالفتها و شرايط نامساعد ، آنجا كه با شمارى اندك و ساز و برگى محدود در برابر حزب شيطان با شمار افزون و امكانات مادّى و معنوى بسيار ، مىايستند و مىدانند كه سرانجام بر آن پيروز خواهند شد و چيرگى به سود آنان خواهد بود ، زيرا گر چه خود اند كند و امكاناتشان كم است ، امّا به ارادهء مطلق غيب مؤيّدند . « إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ - همانا خدا قدرتمند است . » / 191 هيچ كس بر او چيره نمىشود ، و او بر هر دشمنى پيروز مىشود . « عَزِيزٌ - مسلّط و با عزّت است . »
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 214
مساهمون: احمد آرام
ص٢١٤
هامش
( 52 ) - البقرة / 183 .
( 53 ) - البقرة / 216 .