دارايى ، يار و ياور و يا آنچه بدينها ماند ؟ هرگز . . . زيرا نه ظاهر و نه اعلانها و تبليغات و نه . . . و نه . . . هيچ چيز ديگر مىتواند خداوند را بفريبد . . . زيرا او بر پنهان و آشكار آنان گواه و از حقيقتشان آگاه ، و از آنچه كرده و مىكنند با خبر است .
«
أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْكاذِبُونَ
- آگاه باشيد كه آنان دروغگوياناند . » نزد خود دروغگويند زيرا «
يَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ
« 47 » - بدروغ سوگند مىخورند و خود مىدانند » ، و نزد خدا دروغگويند زيرا هيچ چيز نهانى بر او پنهان نيست . و سوگند باطل آنان جزئى از دروغ ايشان است .
اين آيه ما را به درهم شكستن پايه و بنيان نفاق هدايت مىكند ، بدانيد كه پايه نفاق همين پندار است كه ايمان عبارتست از تمرينها و اجراى كارهاى قشرى و ظاهرى ، اين ريشهاى فروهشته ، و جامعههاى كوتاه ( كه دامن بر خاك نكشد ) ، و شعارهاى ميان تهى و بيمايه ، و سوگندهاى سخت ، و مبالغه در ادّعاى پيوستگى به دين ، هرگز . . . در واقع ما دام كه دوستى و دوستدارى نسبت به كافران در دل جاى دارد ، تمام اين ظاهرسازيها هيچ نشانى از ايمان ندارد ! زيرا ايمان - اصل ايمان - همان دوستدارى خدا و اولياء و دوستان او ، و بيزارى و برائت از دشمنان خداست .
[ 19 ] قرآن سپس يكى از عوامل پنهانى و مهم را كه در پشت شخصيّت حقير آنان قرار گرفته بيان مىكند كه همان تسليم شدن و سرسپردنشان به شيطان است ، و او آنان را شتابان به هر جا بخواهد مىراند و مىكشاند .
/ 187 «
اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ
- شيطان بر آنان چيره شده است ، » زيرا آنان در برابر گول زدنها و تشويقها و روشها و شگردهاى شيطان ناتوان و سست شدهاند ، و شيطان تنها جنّى ( و آن ديو لعين ) نيست ، بلكه هر كسى كه انسان را به نافرمانى از پروردگارش بخواند شيطان است ، مانند علماى بد و فاسد ، و وسايل تبليغاتى و رسانههاى گمراه كننده ، و سازمانهاى منحرف ، و همچنين احزاب
هامش
( 47 ) - المجادلة / 14 .