خوددارى از همآغوشى مگر پس از پرداخت آن ) فقط عقوبتى است كه شرع براى اين قضيه مقرر داشته و از باب به رسميّت شناختن و نيك شمردن اين عادت نيست .
[ 4 ] «
فَمَنْ لَمْ يَجِدْ
- امّا كسى كه نيابد » بندهاى را كه آزادش كند ، يا به سبب نداشتن بهاى او يا به سبب آن كه اساسا بندهاى موجود نباشد . . «
فَصِيامُ شَهْرَيْنِ مُتَتابِعَيْنِ
- پس دو ماه روزهء پى در پى » .
دو ماه پيوستهء پى در پى بى گسستگى مگر به سببى مشروع ، و اگر اين دو ماه يك روز از يكديگر جدا شوند و فاصله در ميانشان افتد بر مرد واجب است كه / 149 تمام اين روزهدارى را تكرار كند تا ماه دوم بى كم و كاست و لو يك روز به ماه اول پيوندد ، « 22 » و عقوبت نفسانى آميزش جنسى نيز با حدود و شروط خود ( در طول اين دو ماه ) هم چنان باقى مىماند .
«
مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا
- پيش از آن كه با يكديگر تماسّ يابند » و اگر مرد اين حد را بشكند هم كفّارهء ظهار و هم كفّارهء شكستن حدّ ( دو كفّاره ) بر او واجب مىآيد . از زراره و چند راوى ديگر ، از ابى بصير ، از ابى عبد اللّه الصادق ( ع ) روايت شده كه گفت : « اگر ديگر بار ، پيش از آن كفّاره را بتمامى داده باشد ، همآغوشى كند كفّارهاى ديگر بر عهدهء اوست ، و در اين امر اختلافى نيست » . « 23 » هدف كفّارهء روزهء دو ماههء پى در پى تربيت نفس مرد ظهار كننده و مجازات او از لحاظ نفسانى است نه مجازات مالى چنان كه در مورد آزاد كردن بنده مراد است . و اين همه براى آن است كه خداوند احترام و نگهداشت خانواده را بر بندگان خود واجب سازد و ارزش و پايگاه زن شريك زندگى و حرمت وى را به
هامش
( 22 ) - شرائع الاسلام ، ص 256 .
( 23 ) - همانجا .