مىدارند ، در اين مورد بين انبياء و ساير مردم استثناء وجود ندارد . انبياى بزرگوار نيز انسان هستند و انسان در كل مدنى الطبع است و زندگى اجتماعى را دوست دارند ؛ بهشتى به پدران بهشتى خود يك جا جمع مىشوند و از زندگى دست جمعى لذت مىبرند . انبياء نيز مثل ديگر انسانها مدنى الطبع هستند ، منتهى سؤال اساسى ايناست كه آيا پيغمبر اكرم صلى الله عليه وآله و سلم كه از تمام بهشتىها بهتر و افضلتراست ، با فرزندان خود از محيط بهشت يكسان لذت مىبرند ؟ از خوردنىها و نوشيدنىهاى بهشتى همه يك نوع لذت مىبرند ؟
به نظرمن ، مشكل است كه لذايذ بهشتى براى همه يكسان باشد . به احتمال زياد ممكن است در صورت ظاهر ، از نظر مكان ، محيط ، از نظر خوردنىها و نوشيدنىها همه يكسان باشند و تفاوتى ظاهرى در بين ديده نشود ؛ ولى از نظر معنوى ، لذت بردن مؤمنين از بهشت و آنچه در آن وجود دارد تفاوتهاى زيادى وجود دارد .
به عنوان مثال ، پيغمبران الهى مقام بسيار بالايى دارند ؛ اماّ زنهاىشان اكثراً انسانهاى عادى بودهاند . غير ممكن است كه زنان عادى و معمولى ، با پيغمبر بزرگوار ، در بهشت يك قسم لذت ببرند . پيغمبران الهى از استعدادها و ظرفيتهاى بالايى برخورداراند و مسلماً ، با توجه به همان ظرفيتها و استعدادهاى خود از نعمتهاى بهشتى لذت بيشتر مىبرند و همه چيز را بيشتر از ديگران درك مىكنند . انسانهاى معمولى ظرفيت و استعداد كمترى نسبت به نعمتهاى بهشتى دارند و به همين دليل لذتهاىشان نيز كم است . البته آنچه را كه بيان داشتم از باب احتمال بود ؛ ولى خوب
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — صفحة 360
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص٣٦٠