تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — صفحة 59

مساهمون:

ص٥٩
آيه مباركه مىگويد : حمل مىكند ( برمىدارد ) چه‌كسى ؟ مىفرمايد : هشت ، كدام هشت ؟ هشت نفر يا هشت دسته ، معلوم نيست . «
وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ
» در كلمه فوقهم و در كلمه ثمانيه ، گفتگو است . عرش پروردگار تو را حمل مىكنند . چه كسانى حمل مىكنند ؟ هشت . در بعضى احاديث وارد شده است كه مراد از هشت ، چهار نفر از ملائكه و چهار نفر از انسان است . آيا همين هشت نفر است ؟ يا هشت دسته ؟ يا هشت نوع ؟ يا هشت صنف ؟ معلوم نيست . اين موضوع را قرآن مجيد بيان نكرده‌است . اين هشت دسته و يا هشت صنف ، عرش پروردگار تورا « فَوْقَهُمْ » بر فراز ايشان ، حمل مىكنند ؛ حالا ضمير ايشان به‌سوى چه‌كسانى بر مىگردد ؟ دو احتمال در اين‌جا وجود دارد ؛ يكى اين‌كه به‌سوى همين هشت تن بر مىگردد يعنى به‌اصطلاح ؛ اجمال ما قبل‌الذكر مىشود و اشكالى هم ندارد ؛ زيرا ثمانيه به حساب ادبى ، فاعل يحِيلُ است و اجمال قبل‌الذكر در ادبيات عرب جايز است . احتمال دوم كه بهتر به نظر مىرسد اين است كه ضمير ايشان ، به‌سوى انسان‌هاى كه از آن‌ها حساب گرفته مىشود بر گردد ؛ به اين معنى كه همين هشت تن ، تدبير مخلوقات را بر فراز خود حمل مىكنند . يعنى خداوند جل جلاله اجراى تدابير اين روز را به هشت نفر واگذار كرده است . البته سوء تفاهم صورت نگيرد كه نعوذ بالله ، در اين روز تدبير به دست اين هشت نفر است و خداوند جل جلاله هيچ دخالتى در تدابير امور ندارد . نه خير ، اين‌گونه نيست ؛ بلكه اين هشت تن ، عاملين اجرايى هستند كه به حول و قوه خداوند جل جلاله و به اراده و اذن او و به اشراف پروردگار ، تدبير روز قيامت را اجرا مىكنند . مثل اين‌كه در دنيا قبض روح را به عزرائيل و فرشته‌هاى تحت
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — صفحة 59 | الشيخ محمد آصف المحسني