شنيدهاند . حديث نادرست مىخوانند و مردم نيز باور مىكنند . آيا اين مبلغين عزيز بهطور يقين خبر دارند كه سند اين احاديث صحيح است ؟ البته كه نمىدانند ؛ در اينصورت . هم خود را زير سؤال مىبرند و هم مردم را گمراه مىكنند .
بنابراين شما سعى كنيد كه اين چنين نگوييد و بگوييد كه از پيغمبراكرم صلى الله عليه وآله و سلم نقل شده است و يا روايت شده است . « العهدة على الراوى » خود را از مسئوليت بيرون كنيد و بگذاريد به عهده راوى . براى مردم واضح صحبت كنيد و بگوييد كه در يك روايت بدون سند نقل شدهاست . خصوصاً رواياتى كه مرسله اند . مردم عوام روايات مرسله را نمىدانند . اگر سند روايت را ندانستيد ، بگوييد از پيغمبر اكرم صلى الله عليه وآله و سلم نقل شده است . احاديث را نيز به زبان عوام ترجمه كنيد كه مردم بفهمند . مىگويد : دو نفر طلبه در نجف رفته بودند و به مدت شش ماه در آنجا مانده بودند ، وقتى بعد از شش ما به خانه خود برمىگردند ، يكى از آنها شكم درد مىشود و مردم آن محل به شكم ، كَوره مىگفتند . وقتىكه مادر اين طلبه ، نزد پسرش مىآيد ، مىبيند كه پسرش دست به شكم خود مىمالد و آه آه مىكند ؛ از او مىپرسد كه پسرم چه شده چرا ناراحتى مىكنى ؟ آقاى طلبه كه بعد از شش ماه از نجف برگشته خجالت مىكشد كه بگويد كَورَهام درد مىكند ، در جواب مادرش مىگويد : بطن من درد مىكند . مادرش به حرف او نمىفهمد با ديگران مشوره مىكند كه بطن چيست ؟ هيچ كس نمىفهمد كه بطن چيست ؟ بعد مىروند نزد رفيقش كه او اين اصطلاح را ترجمه كند . رفيقش مىآيد از او مىپرسد كه فلانى ، كجايت درد مىكند ؟ او مىگويد : بطن من درد مىكند . اين فيلسوف ديگر ، كمى فكر مىكند بعد مىگويد : بَطَنَ يبطِّن بطناٌ ، گفت مصدرش درد مىكند . ( خنده حضار )
ممكن است كه اين قصه واقع نشده باشد و اين را ساخته باشند ، چونكه غالب ضربالمثلهاى كه گفته شده واقعيت ندارند ؛ ولى مىخواهند وضعيت جامعه را بيان
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — صفحة 404
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص٤٠٤