دستور قرآن از زندگانى مادى خود لذت بىبرد ، لذت حلال كه به آخرت انسان ضرر نرساند . انسان هم براى زندگانى مادى و هم براى زندگانى معنوى ، نياز به اقتصاد دارد ؛ منتهى اقتصاد حلال و سالم ؛ اقتصادى كه هم در دنيا براى انسان اسباب خوشبختى و آسايش را فراهم كند و هم در آخرت وسيله خير و بركت براى انسان باشد .
بنابراين ، فرق زندگانى مادى و زندگانى طيّبه ، در اين است كه در زندگانى طيّبه ، انسان تمام ارزشهاى خود را براى رسيدن به كمال انسانى استخدام مىنمايد ؛ به عبارت ديگر ، ارزشهاى انسانى ، معنوى ، دينى ، اخلاقى و اجتماعى خود را زير بناى زندگانى خود قرار مىدهد ؛ يعنى در واقع تمام ارزشهاى مادى ، در راستاى ارزشهاى معنوى و روحانى انسان قرار مىگيرد ، اماّ در زندگانى مادى ، قضيه برعكس مىشود ؛ انسان تمام ارزشهاى معنوى و روحانى خود را براى جلب ماديات استخدام مىكند . چنين انسانى در واقع براى ارزشهاى معنوى هيچگونه أهميت قايل نمىشود . وقتى چنين گرديد ، نفس او آلوده و كثيف مىشود . و به آخرت خود كوچكترين توجهى نمىكند .
انسانىكه در دنيا تمام فكرش بهطرف ماديات مشغول بوده است ، وقتى هنگام مرگش فرا مىرسد ، مىگويد : « رَبّ ارْجِعُونِ » خدا يا مرا به دنيا برگردان تا شايد عملهاى صالحى را كه قبلا ترك كردهام دوباره انجام دهم . در جواب مىگويد :
« لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ »
« 1 » هرگز شما را بر نمىگردانيم ؛ زيرا مهلت كافى براى شما داده بوديم و آنچه را كه مىگوييد ادعاى بيش نيست . بعد از اين شما در برزخ هستيد تا اينكه
هامش
( 1 ) - مومنون / آيات 99 / 100