ساير حيوانات از موجودات عاقل حساب نمىشوند ؛ اماّ حواس بعضى از آنها با همان شرايط فيزيكى كه دارند با انسان متفاوت است ، در قيامت شرايط فيزيكى انسان صد درصد عوض مىشود و چشم انسان نيز به مراتب بيناتر مىشود و اعمال خود را مشاهده مىكند .
احتمال سوم : يك عده از فلاسفه و عرفا به تجسم عمل قايلاند . آنها مىگويند : عمل عَرض است و ديده نمىشود ؛ ولى همين عمل انسانها تجسم پيدا مىكند ، وقتى عمل تجسم پيدا كرد ، انسان مىتواند آن را ببيند . يعنى در دنيا هر عملى را كه انسان انجام مىدهد چه اعمال زشت و چه اعمال شايسته ، همه مجسم مىشوند و انسان مىتواند آنها را ببيند . بهعنوان مثال ، اعمال زشت انسان مانند زنا ، لواط ، دزدى ، غيبت ، ظلم ، فساد و . . . هركدام به شكل مار و عقرب و چيزهاى وحشتناك تجسم مىيابد ؛ البته نه مثل مار و عقرب دنيا ؛ بلكه فرق مىكند و اين جسمهاى مثالى كه از اعمال انسان به وجود مى آيند همه به آتش تبديل مىشوند و هر لحظه انسان را عذاب مىكنند . انسان گنهكار از ديدن آنها سخت ناراحت مىشود ؛ اماّ اعمال خوب انسان به اشكالها خوب تجسّم پيدا مىكنند كه انسان از ديدن آنها لذت برد ه و خوشحال مىشود . گرچند اين بحث درفلسفه مطرح گرديده و بهنام تجسّم عمل ياد مىشود ؛ ولى در بعضى از آيات مباركه قرآن و احاديث شريف نيز به آن استدلال شده است كه اعمال تجسم پيدا مىكنند . « 1 » »
يَوْمَ
هامش
( 1 ) آيت الله محسنى ، محمدآصف ؛ 1 - ( مباحث علمى دينى ) چاپ دوم ، ص 271 ، مطلب 35 ، دلو 1387 - كابل . 2 - ( المعاد في ضوء الدين و العقل و العلم ) الطبع الاول ، ص 217 ، عود الي تجسم الأعمال . 3 - ( صراط الحق ) ج 2 ص 207 ناشر ، ذوالقربي ، 1428 ه . ش .