ريشههاى درختان و گياهان جذب مىشوند و در نتيجه ميوههاى مختلف از درختان به وجود مىآيد و انسانها از آن استفاده مىكنند . سرانجام همين مواد حياتى از ميوهها به صلب پدران رفته و از آنجا به رحِم مادران منتقل و نطفه انسان منعقد مىشود . به همين ترتيب همهى انسانها مىآيند و حتى گياهان مىروند . درختها و گياهان نيز بعد از مدتى كهنه و پوسيده شده و به خاك تبديل مىشوند . همين گونه تمام أشياى مادى به تدريج مى آيند وسپس خاك مىشوند .
ما اكنون مىبينيم كه انسانها از همين خاكهاى زمين ، خشت درست مىكنند و در اعمار ساختمانها از آن استفاده مىكنند . بعد از چند سال دوباره اين ساختمانها ، كهنه و خراب مىشوند و دوباره به خاك تبديل مىگردند . يعنى تمام موجودات زمينى ، به تدريج بهوجود مىآيند و به تدريج دوباره خاك مى شوند . اين حالت مربوط به جهان مادهاست ؛ اما در قيامت اينگونه نيست . در قيامت انسانها يكجا از زمين بيرون مىآيند . ممكن است كه دراين مورد نيز سؤال پيدا شود كه كره زمين ظرفيت ندارد كه همهى انسانها را همزمان و در يك وقت به خود جاى دهد ، در اينصورت چهكار خواهد شد ؟
جواب : در اين مورد ممكن است جواب هاى متعدد وجود داشته باشد ؛ اما شايد جواب معقول و قناعت بخش از نظر علمى اين باشد كه در علوم امروزى نيز ثابت شده است ؛ بهعنوان مثال ، اگر كره زمين را چنان فشار دهد كه تمام خلأ داخلى اجسام آن پُرشود ؛ ممكن است ، زمين با تمام بزرگى خودش از نظر حجم به اندازه يك عدد نارنج درست شود ؛ ولى از نظر وزن هيچ تفاوتى در آن بهوجود نيايد . بازهم ممكن است اين سؤال پيدا شود كه چگونه ممكن است كرهى زمين با اين بزرگىاش به اندازه يك نارنج كوچك شود ؟ ! جواب اين است كه خلاء زيادى در داخل جسم زمين وجود دارد ؛ وقتى بر زمين فشار وارد شود ، زمين خلأ خود را پُر
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — صفحة 201
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص٢٠١