با توجه به تمامى اين مشكلات ، خداوند جل جلاله به پيغمبرش خطاب مىكند كه اگر مىخواهيد بر مشكلات پيروز شويد و بر اهداف بزرگ خويش دست يابيد ، صبر نيكو داشته باشيد و با اخلاق نيكو و منطق عالى ، با خرافات مبارزه كنيد . با صبر و مقاومت ، مأموريت خود را به پايان برسانيد ؛ زيرا رمز پيروزى شما در صبر و مقاومت است ؛ اگر آن را از دست دهيد شكست مىخوريد . پيغمبر بزرگوار اسلام صلى الله عليه وآله و سلم بيش از ساير انبياء صبر و برد بارى داشتند و اخلاق ايشان از همه انبياء نيكوتر و بر خورد اجتماعى آن حضرت صلى الله عليه وآله و سلم نيز ملائم تر از ساير انبياء بودند . قرآن مجيد در مورد اخلاق آنحضرت مىفرمايد :
« وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ »
« 1 » تو خيلى خوى پسنديده و اخلاق بزرگ دارى .
با توجه به اينكه پيغمبراكرم صلى الله عليه وآله و سلم خيلى داراى صبر و مقاومت بودند ، بازهم خداوند متعال جل جلاله آنحضرت را بهصبر و مقاومت سفارش مىكند و حتّى در بعضى موارد به ايشان هشدار مىدهد :
« فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَ لا تَكُنْ كَصاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نادى وَ هُوَ مَكْظُومٌ »
« 2 » براى انجام حكم پروردگار خود صبر و مقامت داشته باش ، مثل صاحب حوت ( حضرت يونس ) نباشى كه به يك غفلت به دريا غرق شد و به شكم ماهى قرار گرفت ؛ سپس در آنجا توبه كرد و ما او را نجات داديم . از همين جهت بود كه پيغمبراكرم صلى الله عليه وآله و سلم بعضى اوقات درخلوت براى امت خود دعا مىكردند و مىفرمودند : « اللهم اغفر لقومى فانهم لا يعلمون » « 3 » خدا يا قوم مرا بيامرز ؛ زيرا آنها نادان و جاهلاند . آن بزرگوار تا آخر عمر صبر و مقاومت داشتند و هرگز با تندى و
هامش
( 1 ) - قلم / آيه 4
( 2 ) - قلم / آيه 48
( 3 ) - الشفا بتعريف حقوق المصطفى / ج 1 ، ص 137 - 138 .