كه روز حساب پنجاه هزار سال طول بكشد ؛ حتى اگر فرض كنيم كه از حيوانات نيز حساب بگيرد و آنها را نيز مثل انسانها محاكمه نمايد .
بهنظرمن آيه مباركه ، از متشابهات است و انسان نمىتواند بهطور قطعى معنى آن را بداند و بايد علم آن را به خدا ارجاع كنيم ؛ براى اينكه عروج ملائكه هيچ ربطى به روز قيامت ندارد . در قيامت ملائكه بهاذن پروردگار خودشان كنترل ميدان قيامت را بر عهده دارند ، نه اينكه عروج الىالله را در آن روز انجام دهند . عروج ملائكه بهسوى خدا ، با روز قيامت موضوعيت ندارد . اگر آيه مباركه مىفرمود كه ملائكه كنترل و تدابير ميدان قيامت و حساب مردم را برعهده دارند ، اشكال بر طرف مىشد . اما عروج الىالله ، براى ملائكه در روز قيامت نا مربوط است . لذا از نظرمن اين آيه مباركه ، از متشابهات است و حقيقت آن را جز خداى حكيم كسى نمىداند . قرآن مجيد نيز در اين مورد مىفرمايد : آيات قرآن بر دو قسم است ؛ بعض آيات محكم است بيّنات دارد و به آنها عمل كنيد ؛ اما بعضى از آيات متشابه است . آيات متشابه را ممكن است انسان نفهمد . تا وقتىكه انسان به معنى آيه ، يقين حاصل نكند بايد به تفسير و معنى آن نپردازد و تأويل بردن آيه نيز نا درست است . تمسّك به استحسان و تفسير به رأى هم جايز نيست .
« فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ »
در آيه مباركه مىفرمايد روزىكه طول آن پنجاه هزار سال است ؛ امّا در آيه ديگر مىفرمايد : «
فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
» « 1 » در روزىكه به اندازه هزار سال شما طول دارد . قرآن مجيد در يك آيه ، از روزى ياد آورى مىكند كه طول آن هزار سال است و در آيه ديگر ، از روزى سخن مىگويد كه درازى آن
هامش
( 1 ) - سجده / آيه 5