واقعاً اين آيات براى صاحبان عقل و وجدان بيدار ، بسيار تكان دهنده است اين عاقبت اسفبار تنها به فرعون و دسته او اختصاص ندارد ؛ بلكه پايان كار همه زورمندان و حكمرانان خود كامه و بى دين و مردم دنيا پرست ضعيف الإيمان است ، تلاوت اين آيات دل هاى مؤمنين را مى سوزاند و اشك چشمان آنان را مى ريزاند خداوند به ما توفيق عبرت را بدهد تا اعتبار بگيريم و پند بياموزيم كه در موقع قدرت خدا را فراموش نكنيم .
به هر حال آنچه براى من به عنوان مفسّر مهم است اينست كه مراد از قوم ميراث بر ، قبطيان كفار باقيمانده در مصر هستند يا باقى مانده قوم مستضعف بنى اسرائيل كه در مصر بردگان فرعونيان بودند ؟ طبرسى در مجمع البيان تصريح مىكند كه مراد بنى اسرائيل است كه پس از هلاكت فرعون دوباره به مصر بازگشتند و از كلام او پيدا است كه در مصر آنقدر از بنى اسرائيل باقى نمانده بود كه اشياء را تصرف كنند كلام اين مفسر عالى مقام - رحمه الله - خبر مرسل است ، من هنوز مراد از قوم ديگر را از دليل معتبرى نفهميدم كه آيا قبطى هاى غير غرق شده بوده اند و يا بنى اسرائيل - چه افراد باقى مانده در مصر و چه افرادى كه با موسى ( ع ) بيرون رفتند و دوباره برگشتند و يا قوم ديگر بوده اند و يك احتمال بعيد مى رود كه اولاد يعقوب در دوره حضرت يوسف عليهماالسلام باشند من فعلًا چيزى نمى دانم .
برترى بنى اسرائيل
« وَ لَقَدِ اخْتَرْناهُمْ عَلى عِلْمٍ عَلَى الْعالَمِينَ »
( الدخان : 32 ) ؛ ظاهراً مراد از اين اختيار كثرت انبياى مبعوث در ميان آنان و نجات آنان از فرعون بطور فوق العاده و نيز نزول غذا در بيابان بود كه با هيچ يك از امت ها چنين تفضل خارق العاده اى صورت نگرفته است و همچنان آيه 16 جاثيه
« وَ فَضَّلْناهُمْ عَلَى الْعالَمِينَ »
ولى در مجموع مسلمانان از همه عالميان برگزيده تر بوده اند به تصريح آيه 110 سوره آل عمران :
« كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ . . »
جواب دومى كه داده اند كه مراد عالميان ، معاصر بنى اسرائيل هستند ولى جمع زيادى بنى اسرائيل معاصى