زكات در مكه ؟
« الَّذِينَ لا يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ »
( فصلت : 7 ) ؛ آيات زيادى « 1 » دلالت دارد كه كفّار مكلف به فروع مىباشند كه آيهى فوق يكى از آنها مىباشد . و ظهور و اطلاق اين آيات نظريه صاحب حدايق الناظره و استاد علامه ما آقاى خويى ( رحمهماالله ) و ساير دانشمندان اخبارى شيعه و جمعى از دانشمندان اهل سنّت را كه با تفاوتهايى گفتهاند كفّار مكلف به اصول هستند و به فروع دينى مكلف نيستند ، تضعيف مىكند ؛ لكن بر دلالت آيهى فوق اين سؤال متوجه مىشود كه : زكات در مدينه تشريع شده نه در مكه و سوره فصلت را مكى گفتهاند . و سؤال دوم اين است كه : مجرّد ندادن زكات موجب كفر نمىشود ؛ بلكه انكار احكام شرعى كه ضرورى باشد « 2 » و يا مكلف با علم به نزول آن از جانب خدا ، آن را انكار كند . ممكن است مراد از زكات ، زكات فطر باشد ، ممكن است مراد مطلق انفاق باشد . والله العالم .
و آيه بيان حال مشركينى است كه براى بتهاى خود نذر مىكنند ؛ ولى در راه خدا انفاق نمىنمايند . گويا آيه نوعى تشويق براى مؤمنين است كه مناسب است در حال فقر هم ، بر فقيرتران مسلمان انفاق نمايند .
مطالب مستفاد از چهار آيه ( 9 - 12 فصلت )
1 - خلقت زمين در دو روز ( دوره ) ؛
2 - قرار دادن كوهها بالاى زمين و بركت دادن و خيرات زمين و اندازهگيرى قوتها
هامش
( 1 ) - رجوع كنيد به صراط الحق ج 2 در مباحث تكليف .
( 2 ) - در استلزام انكار ضرورى براى كفر نيز دو نظر وجود دارد : يكى اينكه نفس انكار ضرورى بودن يك حكم موجب كفر است . ديگر اينكه انكار در فرضى مستلزم كفر است كه موجب تكذيب النبى ( ص ) شود و تفصيل آن در كتب فقه ذكر شده است .