ترتيب نزول سورهها
در ترتيب نزول سورهها رواياتى در دست است كه مورد اعتماد بزرگان است و عمدتاً از ابن عباس نقل شده است . مانند روايتى كه احمد بن ابى يعقوب كاتب ، معروف به ابن واضح يعقوبى ( متوفاى 292 ) در تاريخ خود از محمد بن سائب كلبى از ابى صالح از ابن عباس نقل مىكند « 1 » و يا رواتى كه محمد بن اسحاق وراق ، معروف به ابن نديم ( متوفاى 385 ) در كتاب الفهرست خود آورده است « 2 » و يا علامه طبرسى صاحب تفسير از شيخ خود ابو محمد مهدى بن نزار حسينى قاينى از علامه قرن پنجم حافظ كبير عبيدالله بن عبدالله بن احمد ؛ معروف به حاكم حسكانى نيشابورى صاحب كتاب « شواهد التنزيل » روايت ترتيب را از ابن عباس آورده است . و نيز از كتاب « الايضاح » استاد احمد زاهد روايتى را نقل كرده است « 3 » و نيز امام بدرالدين زركشى ، اولين محقق مسايل قرآنى ( متوفاى 794 ) در كتاب خود « البرهان فى علوم القرآن » كه در سال 773 آن را نگاشته ، تفصيلا روايات ترتيب را آورده است و مىگويد : « هذا نزل من القرآن و عليه ا ستقرت الرواية من الثقات » « 4 » و بالاخره جلال الدين سيوطى ، علامه عصر خود ( متوفاى 911 ) در كتاب معروف خود « الاتقان » اين روايات را آورده است ، و از ابوالحسن بن حصار ، در اين زمينه منظومهاى مى آورد كه در كتاب الناسخ و المنسوخ وى
هامش
( 1 ) - تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 26 و 35
( 2 ) - ابن النديم ، الفهرست ؛ فن سوم از مقاله اول ؛ ص 47 - 43 .
( 3 ) - تفسير طبرسى ؛ ج 10 ؛ ص 406 - 405 نيز رجوع شود به شواهد التنزيل ؛ ج 2 ؛ ص 311 به بعد .
( 4 ) - البرهان ؛ ج 1 ص 193 .