جاى نسبت دادن بديهاى جعلى كمالات او را ياد مىكنند ( دقت شود ) ؛ ولى تحقيق در مورد استغفار انبياء و مغفرت آنان بحث مفصلى لازم دارد كه از خداوند توفيق تحقيق آن را در همين كتاب دارم .
يك مشكل
؛ لَخَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
( غافر 75 ) ؛ آفرينش آسمانها و زمين بزرگتر از آفرينش مردم است ؛ ولى اكثر مردم نمىدانند .
در ابتداى نظر ، اين سوال بوجود مىآيد كه همهى مردم مىدانند كه خلقت آسمانها و زمين از خلقت مردم بزرگتر است ؟ جمعى در جواب گفتهاند كه معناى آيه اين است : كسى كه آسمانها و زمين را آفريده مىتواند مردگان را در قيامت زنده كند و اكثر مردم اين را نمىدانند . اين جواب يك نوع تأويل است و بايد جواب بهتر مطابق ظواهر آيه ارائه كرد .
اجابت دعا
« وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ »
( غافر : 60 ) ؛ پرودگار شما گفته است مرا بخوانيد استجابت مىكنم براى شما .
تجربه ثابت كرده كه اكثر دعاهاى اكثريت مردم قبول نمىشود . نگارنده در آخر كتاب اخلاق اسلامى كه چند مرتبه طبع شده در اين مورد مطلبى را نوشتهام « 1 » كه شايد مطالعهى آن خالى از فايده نباشد .
زمين و آسمان براى ما
« اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَراراً وَ السَّماءَ بِناءً . . . »
( غافر : 64 ) ؛ خدايى كه زمين را قرارگاه
هامش
( 1 ) - خانم فاضله ام كتابى [ دعا در احاديث معتبرة ] نوشته ، و در كابل چاپ شده است .