تفسير سوره زلزلة « 1 »
وضع مردم و زمين ما در قيامت
زمين در هنگام قيامت دچار زلزله شديدى مىشود به گونهاى كه مردم از شدت زلزله به وحشت مىفتند . اول در سوره حج مىفرمايد : محققاً زلزلة قيامت بسيار امر بزرگى است به حدى كه زنان شير دهنده از اطفال شير خوار خود - كه عادتاً خيلى به آنان علاقه دارند - از آنان غافل مىشود و هر زن باردار ، بچه خود را ( در هر ماهى كه باشد - سقط مى نمايند ، مردم را مست مى بينى در حالى كه مست نيستند و لكن عذاب خداوند سخت است .
و دوم در زمين در همين زلزلهء فراگير بارهاى سنگين خود را ( از داخل ) بيرون مى اندازد .
اين اثقال ممكن است مواد مذابى باشد كه ما آن را در دنيا به شكل آتشفشانها ديده ايم و نيز معادن باقى مانده را و گويا زمين زير و رو مىشود :
« وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ »
( الإنشقاق : 4 ) .
بلى مىشود كه اثقال ( جمع ثقل به كسر اول و سكون دوم و يابه فتح هردو - ) شامل اعمال انسان هم باشد كه زمين به لَه و عليه آنان شهادت مىدهد و آن شهادت كاشف از علم زمين است ولى بودن اعمال ما در دل زمين كه بر آنها اخراج صدق كند مشكل است . و انسانها پس از تشكيل بدن و تعلق روح به ابدان به كره ساهره ( ميدان حساب ) مى روند
( فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ )
كرهاى كه احتمالا هيچ ساختمانى ندارد زمين جامد در آن روز به سبب وحى نمودن خداوند به او ، همه خبرهاى خود را بيان مىدارد كه شايد قدر متيقن از عملهاى بندگان را بيان نمايد . آيا اين نقل حكايت ؛ مانند حكايت و بازگو كردن و صحبتهاى معمولى امروزى ما است يا حقيقت ديگرى دارد ؟ بايدگفت : خدا مىداند ولى به نحوى تحديث مذكور
هامش
( 1 ) - اين سوره مكى يا مدنى داراى 8 آيه مىباشد .