در اين مورد چند مطلب است :
1 - خداوند در كتاب خود به چيزهايى زياد براى تأكيد مطلب سوگند ياد كرده است كه شايد چيزى بى سابقه در فرهنگ هاى بشرى باشد ، در اين سوره ، به چهار چيز كه دو چيز مفيد و خوش مزه ؛ انجير و زيتون « 1 » و طور سنين و شهر مكه كه مهم است ، قسم ياد فرموده و در سوره شمس به خورشيد و نور منتشر شده و ماه ، كه در پى خورشيد مى آيد و به روز و شب و آسمان و سازنده آن و زمين و به گسترانندهى آن و نفس ( ناطقه ) و تنظيم كنندهى آن به هفت چيز مخلوق و سه بار به خودش ده بار سوگند ياد كرده است . كه در سراسر قرآن بى سابقه است .
2 - ظاهراً قسم ها به چيز هايى ياد شده كه براى انسانها مفيد بوده و يا از مقام ارجمندى برخوردار بوده و اهميت خاصى داشته است ؛ مانند كوه سينا و شهر مقدس مكه مكرمه كه مركز دينى مسلمانان تا روز قيامت است .
3 - گفته شده منظور از انجير و زيتون ، دو ميوه نيست ؛ بلكه دو كوهى است كه شهر بيت المقدس و دمشق بر آنها قرار گرفته و اين دو سر زمين مسكن جمعى از پيامبران الهى و تبليغات آنان بوده اند و لذا با دو قَسَم اول هماهنگ مى شوند .
4 - جواب اين چهار قَسَم اين است كه ما انسان را از نگاه روحى و عقلى و جسمى به صورتى موزون و با قوام و استحكام در آورديم ( و براى رسيدن او به مقامات بزرگ دنيوى و اخروى استعداد هاى چشم گيرى به او داديم و بر اكثر مخلوقات خود او را برترى بخشديم
هامش
( 1 ) - فوايد و خواص و مزاياى انجير و زيتون امروز براى همه روشن شده است و اهميت « طور » كه موسى در آن جا ، به رسالت الهى رسيده و همان جا براى مناجات مى رفت و همان جا « تورات » بر او نازل شد . روشن است . او به اميد . . . . از آتش آمده بود كه به قبسى بالاترين مقام قرب نايل گشت .