فوق را در قرآن زياد مىبينيد و مى خوانيد چرا آنها را تأويل مىبريد و مىگوييد : در قيامت بدن مادى وجود ندارد ؛ بلكه بدن صورى وجود دارد . « 1 »
روان شناسى انكار قيامت
« بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسانُ لِيَفْجُرَ أَمامَهُ ، يَسْئَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيامَةِ »
( القيامة : 5 - 6 ) ؛ منكرين قيامت دليلى بر انكار خود ندارند ؛ بلكه انگيزهى انكار آنان ، امر روانى است « 2 » كه مخالفين براى پيروى از خواستهاى فسق و فجور نفس أماره خود نداشته باشد ؛ بلكه انسان مىخواهد آيندهى خود را به فجور و معصيت و حيوانيت بگذراند و او براى فريب وجدان خود و فرار از عقل و خرد خود ، مىپرسد : چه وقت روز قيامت بر پا مىشود ؟ و اين سؤال او حقيقت ياب نيست ؛ بلكه بدون تحقيق آن را انكار مىكند تا در دايرهى ضيق هوسهاى مهار نشده سقوط كند ! ولى همين انسانى كه عمداً خود را فريب مىدهد تا به انكار قيامت برسد ، وقتى علامتهاى قيامت را در برهم خوردن حال خورشيد و ماه ديد ، سؤال دنياى خود را عوض مىكند و مىپرسد :
« يَقُولُ الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ »
( القيامة : 10 ) ؛ فرارگاه كجا است ؟ ولى چون مهلت خود را از دست داده است ، به او جواب داده مىشود :
« كَلَّا لا وَزَرَ ، إِلى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ »
( القيامة : 21 - 22 ) ؛ نه پناهگاهى پيدا نمىشود و آخر كار همه و فرارگاه شما به سوى پروردگار شما است .
ديندارى كه مرتبهى عالى از انسانيت است كه آدمى را هدفمند بار مىآورد و او را از افراط و تفريط در زندگانى باز مىدارد و او را از هوسهاى شهوانى و آرزوهاى بيهوده به دور
هامش
( 1 ) - به جزء نهم اسفار ص 142 تا 144 و حاشيه سبزوارى و المعاد فى ضوء العقل والدين ، اثر نگارنده ، در فصل 46 و ساير فصول آن مراجعه كنيد .
( 2 ) - چه در مغز خود آگاه ( روانشناسى ) و چه در مغز ناخود آگاه ( روان كاوى )