مرد محقق از دعاوى مبالغه آميز ، بايد اجتناب كند ، مشكلهى حديث ، بالاترين مشكله را در شريعت ( حرام و حلال ) دربين مذاهب اسلامى به وجود آورده است ؛ ولى اگر آنچه را كه چندين مرتب در اين كتاب مستدلًا ، گفتهام كه علت غايى اولى خلقت انسان ، عبادت و تدين نيست ؛ بلكه علت مذكور علت ثانوى مىباشد و ما علت غايى اولى خلقت انسان و اسباب حقيقى وجود ساير انواع حيوان و نبات و جماد و ملائكه و جن را نمىدانيم مشكله فوق بسيار تخفيف پيدا مىكند . و لله الحمد .
تفسير سوره مزمل « 1 »
پير شدن بچهها
« فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِنْ كَفَرْتُمْ يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً ، السَّماءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ كانَ وَعْدُهُ مَفْعُولًا »
( المزمل : 17 - 18 ) ؛ چگونه از ( عذاب ) روزى اگر كافر شويد ، مى پرهيزيد كه بچهها را پير مىكند ، آسمان در آن روز شكافته مىشود ؛ يعنى بچهها اگر در روز قيامت متولد شوند از درازى آن روز و يا عذاب و سختيهاى آن روز پير مىشوند .
رفع حكم شب زنده دارى
پيامبر ( ص ) و جمعى از صحابه در حدود نصف شب را به نماز و قرآن بسر مىبردند ، بعد از آن ، امتحان بزرگ را از آنان برداشت :
« عَلِمَ أَنْ سَيَكُونُ مِنْكُمْ مَرْضى . . .
فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنْهُ وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ . . . »
( المزمل : 20 ) ؛ اين كه چند مدت چنين تكليف شاق شبانه
هامش
( 1 ) اين سوره مكى و آيات آن را 18 يا 19 يا 20 حساب كردهاند .