در اين آيه اشكال ديگرى باقى نمىماند ، تنها سؤالى كه در اين آيه است اين است كه چرا بر خلاف صافات كه با « لام » تعريف آمده است ، نكره ذكر شده در حالى كه مراد از مصابيح همان كواكب است . والله العالم .
2 - كلمهى حفظاً در آيه صافات مفعول مطلق فعل مقدر ( حفظنا ) مىباشد كه آيهى سوم بر آن دلالت دارد و معناى آيه : ما آسمان نزديكتر يا پستتر و پايينتر را به كواكب زينت داديم و ما آسمان را از هر شيطان پليد نگهدارى مىكنيم ، شايد وسيلهى نگهدارى نور ستارگان و يا سنگهاى سرگردان در آسمان باشد كه از كلمهى « يقذفون » به آن اشاره دارد .
3 - ظاهراً مراد از بروج آسمانى در آيه 16 سوره حجر ، همان ستارههاى باشند يا خصوص ستارگانى كه به نام صورتهاى فلكى مشهور شدهاند و در افغانستان تا هنوز دوازده برج ، به همان نام عربى شان ، باقىمانده است : حمل ، ثور ، جوزا ، سرطان ، اسد ، سنبله ، ميزان ، عقرب ، قوس ، جدى ، دلو و حوت .
به عبارت ديگر هنگامى كه ما ، به ماه و خورشيد نگاه مىكنيم در هر موقعى از سال ، آنها را در مقابل يكى از صورتهاى فلكى مذكور مى بينيم .
4 - در آيهى 17 حجر ، ما ، آسمان يا برج را از هر جن متمرد ( شيطان ) حفظ كردهايم
5 - در دو آيهى اخير يك استثنايى وجود دارد : مگر آن جن هايى كه دزدكى گوش به گفت و گويى ملايكههاى آسمانى بدهند كه به وسيلهى شهاب ثاقب و اشكارى ( كه همان سنگهاى سرگردان است ) دفع مىشوند .
6 - ملاء اعلى كه ملائكه در محل آنان است ، تجردى ندارند ، نه خود آنان و نه محل و جايگاه آنان ، ملائكه داراى اجسام هستند . و مجرد از ماده نيستند . ما كيفيت صحبت ملائكه
افق اعلى (تفسير آياتى از قرآن مجيد) (فارسى) — صفحة 264
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص٢٦٤