است :
« وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ . . . »
( الملك : 5 ) و ديگرآيهى ششم صافات :
« إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ »
( الصافات : 6 ) ؛ يعنى آسمان نزديكتر و پايينتر را به ستارهها زينت داديم . وقتى اين مطلب به دست آمد ، اشتباهات جمعى از اهل نظر نيز ظاهر مىشود ؛ ولى اين سؤال براى همه پيدا مىشود كه حقيقت خود آسمانها چيست ؟
از صفاتى كه براى آسمان در قرآن ذكر شده طباقاً ، اشقت ، انفطرت و . . . معلوم مىشود كه آسمان مجرد فضا نيست . پس آسمان چيست ؟ به صراحت مىگويم من چيزى در اين مورد نمىدانم ، و احتمالًا چند مرتبه در اين مورد در اين كتاب صحبت شده است .
در آيهى عنوان بحث ، خداوند آسمانهاى هفتگانه را طبقه ، طبقه ، معرفى مىكند كه يكى فوق ديگرى است .
و مطالب ديگرى كه در آيه فوق آمده است صحبت از اتقان نظام مخلوقات يا خلقت است كه بر اساس حكمت بالغه صورت گرفته و هيچ نقص و عيبى ندارد و همه اجزاى عالم از اين جهت هيچ تفاوتى ندارند .
اين موضوع امروز نسبت به زمان نزول آيه و حيات پيامبر اكرم ( ص ) به مراتب زيادى حسى و علمى شده و علوم تجربى به شمول علم نجوم دلايل زياد بر اين حكمت خدا و اتقان كائنات اقامه كرده كه چند دستهى از علماء اگر به جمع كردن آنها روز ده ساعت كار كنند ، سپس از چند سال ، دهها جزء كتاب در اين مورد تأليف مىشود .
هفت زمين و هفت آسمان
از مباحث قبلى اين كتاب امور زير دانستهشد :
هفت كرهى زمين در كائنات وجود دارد كه خواص عمومى شان تا حدى كه زمين بر آنها صدق كند ، مشترك است ؛ ولى خصوصيات فردى اين كرات زمين ، از حيث كميت و