مىرسد پيش از خلقت زمين در كتاب ( لوح محفوظ ) نوشته شده و اين كار بر خداوند آسان است ( كه همه چيز را در كتابى ثبت كرده باشد ) ( و اين نوشتن ) به خاطر آن است كه ناراحت نشويد از آنچه كه از شما ضايع شده و شادمان نباشيد به آنچه كه به شما داده شده است و خداوند دوست ندارد هيچ متكبر و فخركنندهاى را كه بخل مىورزند و ديگران را ( نيز ) به بخل امر مىكنند .
به مطالب زير توجه كنيد :
1 - تأويل بردن لوح محفوظ كه به عبارات گوناگونى در قرآن مجيد بيان شده ، به علم خداوند يا صفحهى جهان خلقت و عينيت خارجى بر اساس قانون و نظام عليت و معلوليت از يك دانشمند روشنفكر و آن هم در عصر انترنت بسيار بعيد است ، كه تفسير به رأى است و تفسير به رأى ممنوع است . « 1 »
- 2 سؤال مهم اين است كه نوشتن مصايب و نعمتها « 2 » در لوح محفوظ چه ربطى به بىپروايى يا كم پروايى در برابر بلاها و نعمتها دارد ؟ خدا آدمى را با همين طبيعت آفريده كه از ضرر و فوت و منفعت ناراحت مىگردد و از نعمتهاى خداوند شاد مىشود ، دين چگونه طبيعت بشر را تغيير مىدهد :
« إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً ، إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً ، وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً »
( المعارج : 19 - 21 ) .
- 3 خداوند همانگونه كه در علم كلام ثابت شده ، حكيم و عادل است . بنا براين بايد در
هامش
( 1 ) - دليل اين منع را در حدود الشريعه قسمت محرمات در حرف فاء ملاحظه كنيد .
( 2 ) - بلكه همهى حوادث غير مصيبتها و نعمتها در لوح محفوظ ثبت شده ، و اختصاص اين دو ، به خاطر نتيجهگيرى اخلاقى است كه در آيهى بعد ذكر شده است .