قيامت است ، البته شاهدان آنجا زياد است كه در كتاب معاد بيان داشته ايم .
و اما قرين مذكور در آيه 23 و 26 ممكن است يكى از فرشته سابق باشد ، ولى بعيد نيست شيطانى باشد كه در دنيا با او بوده كه قبلًا در ذكر آيه :
« وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ »
( الزخرف : 36 ) ؛ گذشت و نيز در خطاب آيه 24
« أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ »
( ق : 24 ) ؛ و در خطاب ،
« فَأَلْقِياهُ فِي الْعَذابِ الشَّدِيدِ »
( ق : 26 ) ؛ احتمال هاى سابق جارى مىشود . والله العالم .
صحبت دوزخ در آن دنيا
« يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ »
( ق : 30 ) ؛ روزى كه به جهنم مى گوييم آيا ( از ريختن كفار معاند و مقصر و حتى ادخال ارباب كباير موبقه از مسلمانان ، بطور موقت ) پر شده اى ( دوزخ ) مى گويد آيا بيشتر دوزخى وجود ندارد ؟ ظاهراً اين جمله براى اين است كه مستحق عذاب دوزخ بخاطر پر شدن دوزخ از عذاب راحت نمىشوند كره جهنم براى همه كفايت مىكند و اما جواب دادن دوزخ به خطاب خداوند ممكن است هر دو صوتى و كلامىباشد و ممكن است هردو زبان حال باشد . والله العالم .
فوق آرزو در بهشت
« لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ »
( ق : 35 ) ؛ براى بهشتيها هرچه بخواهند مى رسد ( مع الوصف ) نزد ما زياده از خواست هاى آنان وجود دارد . خدا به فضل خود از آن زياده اين بنده و امثال او را محروم نفرما .