در بعضى از روايات معتبرة السند سكينه به چيز ديگرى تفسير شده كه در آخر كتاب در بيان روايات معتبره خواهد آمد .
- 2 قلوب جمع قلب به معناى دل است كه يكى از عضلات بدن است و وظيفه او تلمبه زدن خون است تا به سراسر اعضا از مغز تا كف پا گردش كند و علم و شعور ندارد و مانند ساير اعضاى بدن محل ايمان و اعتقاد و صفات نفسى نيست كه همه اينها مربوط به نفس آدمى و روح او است و چنانچه مراد از قلب ارواح و نفوس باشد كه آيه مباركه :
« يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ »
( الفجر : 27 ) ؛ قرينه بر آن است « 1 » مشكلى در فهم آيه نداريم ، و چنانچه مراد از قلب دل فيزيكى باشد ، احتمالًا به خاطرآن ست كه بين روح و دل رابطه اى باشد كه هنوز از نظر علوم تجربى و عقل كشف نشده است و همين رابطه و علاقه است كه تصحيح كننده نسبت صفات نفسى در قرآن به دل شده است .
- 3 بعضى از مفسّرين معاصر ما - كه فعلًا از اين دنيا به سوى حق رجوع كرده رحمه الله - شواهدى از قرآن آورده كه كلمهى انزال گاهى به معناى ايجاد مى آيد . بنابراين انزال سكينه به معناى ايجاد آن ست . نه فرو فرستادن مانند انزال باران . و به شهادت قرآن و وجدان ، ايمان داراى درجات قوى و ضعيف است و قابل كمى و زيادى است زيادتى ايمان اثر علم و اخلاق و انجام وظايف بندگى است وفّقنا الله لتحصيلها بفضله ، گاهى معصيت و فساد
هامش
( 1 ) - لكن در قرآن مكرراً كلمهى « اطمينان » به قلب و قلوب نسبت داده شده است . قابل توجه كه گاهى فساد و معصيت موجب اطمينان كفار به دنيا مىشود :« إِنَّ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا وَ رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ اطْمَأَنُّوا بِها وَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ آياتِنا غافِلُونَ »( يونس : 7 ) ؛ نعوذ بالله منه .