و روشنايى شبانه روزى به تبع و پيروى حركت كره ماه و زمين است « 1 » .
3 . مراد حركت همه ستارگان وسيارات باشد كه مجرد احتمال مرجوح است .
هيچ انسانى مخلد نيست
وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ
الأنبياء : 34 ما براى هيچ بشرى پيش از تو زندگى هميشهاى را قرار ندادهايم آيا اگر تو بميرى مشركين زندگى دائمى دارند ؟ دراين آيه چند مطلب است :
1 . هيچ بشرى قبل از پيامبر خلود و جاودانى نداشته ، اين آيه به عموم خود حيات دائمى بعضى از انبياء كه جمعى قائل به آن هستند نفى مىكند ، حتى حيات حضرت عيسى ( ع ) را هر چند فرض ساعتى و يا چند ساعتى قبض روح شده و دوباره در زمين يا در آسمان زنده شده باشد .
2 . اين آيه خلود وجود ارواح آدمى را در برزخ و حتى خلود وجود ملائكه و جن و ساير موجودات عاقل و زنده را نفى نمىكند .
3 . جمله
أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ
بعيد نيست خلود انسانهاى آينده را نيز نفى كند ( دقت كنيد ) و اما آيه بعدى
كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ
العنكبوت : 57 با خلود در دنيا منافات ندارد و ممكن است چشيدن مرگ در نفخ سور اول باشد .
نقص از اطراف زمين
أَ فَلا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها أَ فَهُمُ الْغالِبُونَ
الأنبياء : 44 آيا نمىبينند
هامش
( 1 ) در تفسير الميزان ترجمه ج 14 / 423 از ظاهر آيه به خوبى بر مىآِيد كه مىخواهد براى هريك از شب ( سايه مخروطى شكل پشت زمين ) و روز كه سمت مقابل آفتاب است و نيز براى هريك از آفتاب و ماه فلك اثبات مىكند كه قهرا مراد از فلك مدار هريك از آنها است و مع ذلك بايد بگوئيم مراد به فلك اوضاع و احوالى كه در جو زمين و آثارى كه آنها در زمين مىگذارند مىباشد .