از سحر را نقل كرده كه همه اقسام آن داخل سحر نيست يعنى چند قسم آنها نه از نظر موضوع سحر است و نه از نظر حكم حرام و جمعى از فقها در توسعه مفهوم سحر در زمانى كه علوم تجربى پيش رفت نكرده بود اشتباه كردهاند و مقدارى از دست آوردهاى طب امروزى و مقدارى صناعات مهم و زياد عصر حاضر را نيز در مفهوم سحر گنجانيدهاند كه امروز ضعف آن براى ما ثابت شده است .
5 . تسخير جن به منظور استخدام او براى مقاصد تسخير كننده داخل در سحر نيست و نظر جمعى از فقها را كه آن را از سحر محرم دانستهاند باطل مىدانيم .
ولى آيا اين كار ( تسخير جن ) براى آدمى ممكن است يانه ؟ و آيا واقع شده يا خير ؟ .
چيز هاى زيادى در اين مورد نوشته شده و ادعاهاى گوناگون صورت گرفته ؛ ولى نويسنده اطمينان پيدا نكرده است و بر فرض كه ممكن الوقوع باشد آيا تسخير جن و فرشته جايز است يانه ؟
اگر اين تسخير بدون اذيت جن و فرشته ميسر باشد دليل فقهى بر حرمت آن موجود نيست و استخدام آنها در امور مباح مشكلى ندارد .
ولى اگر مستلزم اذيت آنان باشد تسخير جن كافر اشكال ندارد ؛ بلكه استاد علامه ما آقاى خويى ( قدس الله نفسه ) فرمودهاند كه : دليل بر حرمت ايذاى جن نداريم و مقتضاى اطلاق او جن مؤمن را هم شامل مىشود لكن اقوى عدم جواز آن است و نيازى به دليل لفظى نداريم ؛ ايذاى موجود حساس را تجويز نمىكنيم و در مورد مؤمن جن حكم عقل متبع است .
6 . جمعى گفتهاند كه سحر اگر مضر به دين و دنياى مردم باشد حرام است و اگر نه جايز است .
7 . آيا اگر ممكن باشد كه به سببى چه سحر و چه غير آن محبت خود را در دل كسى بياندازد اين كار جايز است ؟
افق اعلى (تفسير آياتى از قرآن مجيد) (فارسى) — صفحة 72
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص٧٢