به چه نحو جمع بندى نمايد ، و در طريق تربيت و تكامل روحانى خود چگونه و چند درصدى اين دو را ترتيب نمايند ؟
مؤلّف قبلًا هم در اين مورد تحير خود را اعلان كرده است ، و كسى از دانشمندان را هم نديده است كه در اين مورد صحبتى كرده باشد . نگارنده هم اكنون در تلويزيون فلم مستندى را مى بيند كه حيوانات درنده شيرها و پلنگ ها عقب آهوان و الاغ هاى وحشى كه خطوط سياه و سفيد دارند ، مى دوند و شكار خود را تكّه تكّه مىكنند كه من دل ريش مى شوم و عاطفه ام مىخواهد آهوان از چنگ درندگان فرار كنند و آنها ناكام بمانند ، ولى اين را هم ميدانم كه حكمت بالغه بر اين قرار كه درندگان گرسنه نميرند و قدرت شكار را خداوند در طبيعت آنان قرار داده است .
شايد راه حل اين باشد كه ما طبيعت خود را بر اساس مقررات تشريعى خالق حكيم موجودات عيار كنيم ، جايى كه تعدّى به ديگران اعم از انسان و حيوان شرعاً حرام شده ، احساسات خود را تقويت كنيم و جايى كه تعدى حرام نشده و يا در مورد اجراى حدود و تعزيرات بايد خود را چنان تربيت كنيم كه احساسات ما به حد اقل برسد خصوصاً كه قرآن در مورد اجراى بعضى از حدود فرموده كه به متخلّفين رأفت نداشته باشيم
« وَ لا تَأْخُذْكُمْ بِهِما رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ؛
بلكه بيشتر از اين مى فرما يد : و ليشهد عذابهما طائفة مّن المؤمنين » النور : 2 ؛ يعنى جمعى از شما بايد در تازيانه زدن مرد و زن زناكار حاضر شويد تا آن را ببينيد .
عزّت خداوند
عزّت حالت ناشكنى و مغلوب نشدن ، و كمال سلطه است و لذا خداوند مىفرمايد :
« مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِيعاً . . . »
فاطر : 10 ؛ هركسى عزّت بخواهد تنها از خداوند بخواهد و راه ديگرى نيست و در جاى ديگر فرموده است :
« وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ لكِنَّ