روز هزار سال
« يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ »
السجدة : 5 ؛ خداوند امور را از آسمان تا زمين تدبير مىكند سپس ( اين امور ) از زمين در روزى كه هزار سال ( از سال هاى شمردنى شما ) به سوى آسمان يا به سوى الله بلند مىرود .
ممكن است كه آيه طول روز قيامت را به هزار سال بيان كند . والله العالم . و أما آيه :
« تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ »
المعارج : 4 ؛ كه از روز ( دوره ) پنجاه هزار سال ياد مىكند ، ربطى به آيه فوق ندارد و نه به پنجاه موقف قيامت كه به دليل معتبرى هم ثابت نشده « 1 » آيه براى ما از متشابهاتى است كه معناى آن را نمىدانيم و خدا به كلام خود دانا است و علمى كه به ما داده شده بسيار كم است . من نمىدانم كه اگر خداوند به فضل خود ما را به بهشت ببرد چند در صد علوم ما در توحيد و معارف صفات و افعال الهى و حقايق كائنات اضافه خواهد شد ؟ ! و در اين صورت اين اضافه در متن زندگانى بهشتى ما آيا تدريجاً اضافه خواهد شد يا يك مرتبه اضافه مىشود . به هر حال چند در صد برابر معلومات قليل و ناچيز فعلى ما خواهد بود ؟ دريغ و درد كه جاهل به حال خويشتنيم !
جمال و كمال كائنات
« الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ »
السجدة : 7 ؛ داناى به غيب و
هامش
( 1 ) - يعنى نه دليل معتبرى از قرآن و سنت بر پنجاه موقف قيامت وجود دارد و نه دليل معتبرى بر تفسير آيه به آن . و قول اين عده از مفسرين تخرص در تخرص است . بلكه توقف مؤمنين در پنجاه موقف كه هر موقف آن هزار سال زمان ببرد اگر مقطوع البطلان نباشد بسيار بعيد است ؛ زيرا از بعضى آيات فهميده مىشود كفّار مستقيماً با سؤال مختصرى در راه به دوزخ معطل مىشوند و بعد به آتش ريخته مىشوند . فضل و رحمت خدا بر مؤمنين به او چنين مناسبتى را ندارد . كه در برابر پنجاه سال عمر دنيا پنجاه هزار سال حساب بدهد ؛ بلكه اگر روز هزار ساله يا موقف هزار ساله را براى هر فرد ، فرض نكنيم و براى همه نوع بشر فرض كنيم بازهم با سرعت حساب خدا منافات دارد . به هر حال آيه را در لست متشابهات بگذاريم و علم آن را به خدا حواله دهيم .