كثرت طولى و عرضى دارد ، در عصر ما ، كه عصر ارتباطات است بيك دقيقه خبرها از شرق بغرب و از شمال به جنوب و بالعكس مىرسد . مع ذلك جامع الازهر مصر و حوزه هاى نجف و قم براى اتمام حجت كافى نيست و اكثر كفار شهرها - تا چه رسد به دهها و قريه جات دور افتاده قاصر - هستند نه مقصر .
بنا براين در دوره قبل از ختم نبوتها ، آيه فوق دو اطلاق يا عموم دارد : اول : امتهاى عرضى كه وسايل نقليه ( ماشين و موتر ) هاى مختلف ، قطارها هواپيماهاى سريع السير و وسايل انتقال مانند پست ، تلفون ، تلگرام ، تلكس ، ايمل ، انترنت وجود نداشته هر دسته مردم پانصد و هزار نفرى با فاصل هاى يكصد كيلومترى يك امت بودند و محتاج به يك پيامبر .
دوم : عموم طولى كه از اول خلقت إنسان تا زمان خاتم المرسلين چند ميليون سال احتمالًا سپرى شده مقتضاى إعتبار عقلى تعداد ر سولان براى امتهاى طولى و عرضى بايد به چند ميليون رسيده باشد و تعداد آيه 124 هزار رسول و نبى كه در بعضى از روايات غير معتبر وارد شده مخالف إعتبارات تاريخى هستند . و مدلول اين آيه قرآن و بعضى از آيات ديگر است . والله العالم .
ولى در سوره فرقان آيه 51 مىفرمايد :
« وَ لَوْ شِئْنا لَبَعَثْنا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ نَذِيراً »
( الفرقان : 51 ) ؛ مدلول آن با آنچه مطابق اطلاق و يا عموم آيه معنونه سوره نحل گفتيم منافات پيدا مىكند ؛ زيرا مفهوم اين آيه ( اگر مىخواستيم در هر قريه نذيرى مىفرستاديم ) اين است كه ما چنين چيزى را نخواستهايم ، ولى سياق آيه بملاحظه آيات گذشته و مابعد اين آيه ، اختصاص آن را به زمان خاتم النبيين ( ص ) مقيد مىگرداند .
سوم : بعيد نيست كه امر به اجتناب و دورى از طاغوت ( بسيار طغيان گر و تجاوزگر ) كه در كنار پرستيدن خالق جهان قرار گرفته ، از اين جهت است كه طاغوت مردم را از عبادت خدا و پيروى رسولان او منع مىكند و همه را به اطاعت از خود مىخواند و أنبياء و مصلحين