و اين است معنى و حقيقت نفى صفات از ذات كه مرحوم سيّد احمد در مكتوب سوّم مىفرمايد : اصرار اين رو سياه و أمير المؤمنين عليه السّلام بر سر آن است كه بگوئيم : صفات محدود و متعيّناند ، و نمىتوانند با موصوف كه ذات است عينيّت داشته باشند . « 1 »
و مراد از نفى صفت از ذات كه در خطبهء حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام وارد شده است ، همين مطلب است ؛ و ليكن مرحوم شيخ تبعاً لجماعة من المتكلّمين آن را حمل بر نفى صفات زائده بر ذات نمودهاند ؛ و يا نفى صفات از ذات در بعضى از حالات سلوكى و عرفانى كه براى سالك در طى مراحل پيش مىآيد . و جواب ايشان آن است كه : حمل بر نفى صفات زائده ، و يا بيان حالتى از حالات سالك ، حمل من درآوردى است ؛ و به اصطلاح تَعَبُّطى و بدون شاهد است ؛ زيرا
هامش
( 1 ) و اصرار حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام و عرايض اين رو سياه إلى الآن براى آن است كه شايد التفات به صرافت و تجرّد ذات أقدس عن جميع الاعتبارات حتّى الاسماء و الصّفات معلوم شود ؛ و معلوم شود كه : كمال الاسماء و الصّفات بذاته تعالى ؛ لا كمال ذاته تعالى بالاسماء و الصّفات .