تشكيك وجود ، و اعتباريّت ماهيّت را به اثبات رسانيدند ؛ سبك أوّلى باطل نشده ؛ و أحكام ثابتهء آن از ميان نرفت ؛ بلكه سبك نخستين نسبت به سبك تازه نظر جَليّى شد ، در برابر نظر دقيق ؛ همچنين مسألهء وحدت شخصىِ وجود ، نسبت به وحدت تشكيكى وجود ، نظرى است أدقّ در مقابل نظر دقيق ، و حقيقتى است عميقتر از حقيقتى كه تشكيك وجود به آن در مقابل أصالة الماهيّة حكم مىكرد . پس أحكام و حقايقى كه از روى مسلك تشكيك وجود با براهين اثبات شده ، در جاى خودشان ثابت ؛ و در مرتبهء خودشان محقّقند ؛ بالنّظر إلى النَّظر الادقّ موضوعشان مرتفع است ؛ نه اينكه با حفظ بقاء موضوع ، حكمى مناقض و مبطل حكم أوّلى بر آنها دارد . و على بعض الاصطلاحات نظر ثانى وارد است به نظر أوّل ، نه معارض .
و ديگر اينكه : چون در دار تحقّق و وجود ، به جز ذات حقّ موجودى به حقيقت نيست ؛ و موجودات مجازى تعيّنات و ظهورات وى مىباشند ؛ پس هر يك از آنها اسمى هستند از أسماء حقّ . إذ لا نعنى بالاسم إلّا الذات مأخوذاً بوصفٍ . جز اينكه مراتب ممكنات أسماء جزئيّهء كونيّه هستند ؛ و مراتب أسماءِ اسماءِ كلّيه هستند كه : از نسبت ما بين آنها أسماء كونيّه به حسب قلّت ، و كثرت ، در سَعه ، و ضيق أسماء كليّه كه وسائطند ؛ حاصل مىشوند . و وجود مستعار كه روى أسماء كونيّه منبسط مىباشد ؛ از جهت مرتبه متأخّر است از وجودى كه روى أسماء كليّه پر گشاده . و ازاينجهت أولى با فيض مقدّس ؛ و دوّمى با فيض أقدس معروف است . و در ميان أسماء كليّه هم أسمائى كه از تعيّنات متنوعهء إثباتى حكايت مىكنند ؛ متأخرّند از اسمى كه حكايت مىكند از عدم عيّن ذات ، كه بعينه تعيّنى است و به مقام احديّت معروف است .
وجود مجازى ، واسطه است بين تعيّنات مفهومى و حقيقت هستى
و ديگر اينكه : چنانچه دانستى ميان تعيّنات مفهومى ، و حقيقت هستى ، چيزى است به منزلهء واسطه كه او را وجود مجازى مىگوئيم . و اين وسط را اگر نسبت به تعيّنات مفهومى كه مظاهرند بدهيم ؛ وجود عينىّ مجازىّ آنها گوئيم ، و ظهورات حقيقت هستى مىشماريم ؛ و او به تبع كثرت موضوعاتِ خود كثير مىباشد . و اگر مظاهر را فراموش كرده ، و به ظاهر نسبت بدهيم ، كثرت ظهورات