بوده و بعد از ادراك و رشد به تحصيل أدبيات پرداخته ، و چنانچه از أنواع مراسلاتى كه به شاگردان ، و ارادت كيشان خويش نگاشته ، پيداست : قلمى شيوا و بيانى معجزآسا داشته ؛ و پس از تكميل أدبيّات ، وارد علوم دينيّه گرديده ؛ و سرانجام به حوزهء درس مرحوم آخوند ملّا كاظم خراسانى رضوان الله عليه ملحق شده ؛ و دورهء تعلّم علوم ظاهرى را در تحت تربيت ايشان انجام داده ؛ و أخيراً در بوتهء تربيت و تهذيب مرحوم آية الحقّ و استاد وقت : شيخ بزرگوار آخوند ملّا حسينقلى همدانى - قدّس الله سرّه العزيز - قرار گرفته ؛ و ساليان دراز در ملازمات مرحوم آخوند بوده ؛ و از همگنان گوى سبقت ربوده ؛ و بالاخره در صفّ أوّل ، و طبقه نخستين تلامذه و تربيت يافتگان ايشان مستقرّ گرديده ؛ و در علوم ظاهرى و باطنى مكانى مكين و مقامى امين را اشغال نمود . و بعد از درگذشت مرحوم آخوند ، در عتبهء مقدسهء نجف اشرف ؛ إقامت گزيده ، و به درس فقه اشتغال ورزيده ؛ و در معارف إلهيّه ، و تربيت و تكميل مردم يد بيضا نشان مىداد .
جمعى كثير از بزرگان و وارستگان ، به يُمن تربيت و تكميل آن بزرگوار قدم در دائرهء كمال گذاشته ؛ و پشت پاى به بساط طبيعت زده ، و از سُكَّان دارِ خلد ، و محرمان حريم قرب شدند كه از آن جمله است : سيد أجلّ آيه حقّ و نادرهء دهر ، عالم عابد ، فقيه محدّث ، شاعر مفلق : سيّد العلماء و الرّبَّانيّين : مرحوم حاج ميرزا على قاضى طباطبائى تبريزى متولّد سال هزار و دويست و هشتاد و پنج هجرى قمرىّ ، و متوفّاى سال هزار و سيصد و شصت و شش هجرى قمرى « 1 » كه در معارف
هامش
( 1 ) بسم الله الرّحمن الرّحيم . راقم اين تذييلات و محاكمات ، استاد گرامى ما : حضرت آية الله علّامهء طباطبائى أفاض الله علينا من تربته البركات ، كه بدون شكّ اين نداى حقيقتآساى دل ماست كه : امّا الدُّنيا فبعدك مظلمة ، و أمّا الآخرة فبنور وجهك مُشرِقة ؛ در صبح روز يكشنبه هجدهم محرّم الحرام سنهء يكهزار و چهار صد و دو هجريّهء قمريّه ، سه ساعت به ظهر مانده ، در بلدهء طيبّهء قم ، رحلت نموده ، و به جوار حقّ پيوستند . و عجيب است كه عمر شريف ايشان كاملًا به قدر عمر استاد و مربّى وحيد ايشان در معارف الهيّه : مرحوم آية الله آقاى حاج ميرزا على آقا قاضى رضوان الله عليه هشتاد و يك سال بوده است چون ايشان در سنهء يكهزار و سيصد و بيست و يك هجريّهء قمريّه متولّد شدهاند . رضوان الله عليهما ما بقى اللّيل و النّهار .